Sống đẹp
Văn hóa Sự kiện
Tiktok
Tranh Đông Hồ — dòng tranh dân gian trăm năm của người Việt — vừa được một nhóm sinh viên trẻ “thổi lửa” trở lại bằng một hành trình đầy cảm hứng. Xuất phát từ chuyến đi thực tế đến làng tranh Đông Hồ ở Bắc Ninh, dự án Họa Ký Đông Hồ ra đời với quyết tâm thay đổi cách người trẻ nhìn về di sản. Và tối 28/5/2026 vừa qua, đêm văn hóa nghệ thuật “Hồn trên giấy mộc” đã trở thành khoảnh khắc chứng minh rằng di sản dân gian hoàn toàn có thể sống động trong thế giới của Gen Z.
Điều khiến nhóm thực hiện dự án bất ngờ nhất trong chuyến đi về làng tranh Bắc Ninh không phải là những bức tranh cổ treo trên tường, mà là hình ảnh các nghệ nhân đang sáng tạo ra những bức tranh Đông Hồ hoàn toàn mới — phản ánh hình ảnh đời thường của cuộc sống hiện tại, vượt ra khỏi mọi khuôn mẫu quen thuộc. Tranh Đông Hồ, hóa ra, chưa bao giờ đứng yên trong quá khứ.
Nhận ra điều đó, Phan Nguyễn Tâm Anh — Trưởng Ban Tổ chức, sinh viên ngành Quan hệ công chúng tại Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam — cùng nhóm bạn quyết tâm “thay đổi ngôn ngữ” truyền tải. Không phải những bài diễn giải hàn lâm, không phải tủ kính bảo tàng — mà là TikTok, là hóa thân vào nhân vật, là những nội dung đủ “trendy” để kéo di sản vào dòng chảy mà Gen Z đang sống.
Khi di sản chọn ngôn ngữ của thế hệ mới
Tối 28 tháng 5 năm 2026, Hội trường tầng 2 tòa C, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam trở thành nơi giao thoa giữa trăm năm lịch sử và hơi thở thế kỷ 21. Chương trình văn hóa nghệ thuật “Hồn trên giấy mộc” — tâm điểm của dự án Họa Ký Đông Hồ — đã mở ra một không gian trải nghiệm đa giác quan mà ở đó, người trẻ không còn là khán giả thụ động.
Vở kịch múa đương đại khắc họa hành trình di sản tranh Đông Hồ mở màn đêm đó bằng ngôn ngữ của cơ thể, ánh sáng và âm nhạc. Không một câu chú thích, không một tấm biển giải thích — chỉ là rung cảm thuần túy lan tỏa qua từng động tác, đủ để nhiều bạn trẻ lần đầu tiên thực sự “thấm” câu chuyện của sắc màu dân gian Kinh Bắc.
Tiếp nối không khí đó là cuộc đối thoại trực tiếp với nghệ nhân Nguyễn Đăng Tâm từ làng tranh Đông Hồ. Người giữ lửa của dòng tranh này không chỉ chia sẻ về kỹ thuật hay lịch sử, mà còn khẳng định điều mà ít người biết: tranh Đông Hồ Việt Nam là “duy nhất có một” so với bất kỳ làng nghề nào khác. Mỗi bản khắc, mỗi lớp màu được ép lên tờ giấy Điệp là một ký ức văn hóa không thể sao chép. Ông cũng chia sẻ về hành trình truyền nghề cho thế hệ trẻ trong gia đình — không phải bằng ép buộc, mà bằng sự kiên nhẫn theo phương châm “mưa dầm thấm lâu”, dần dần giúp con cháu nhận ra cái hay, cái đẹp tiềm ẩn trong từng nét vẽ dân gian.
Chạm tay vào di sản — theo đúng nghĩa đen
Nếu phần nghệ thuật và đối thoại chạm đến cảm xúc, thì phần trải nghiệm thực hành đêm đó mới thực sự xóa bỏ khoảng cách cuối cùng giữa người trẻ và di sản. Các bạn được tự tay cầm bản khắc, ép màu lên tờ giấy Điệp, nhìn thấy từng đường nét tranh dần hiện ra dưới bàn tay mình. Hoạt động tô màu sáng tạo cho phép mỗi người mang cá tính riêng vào chất liệu truyền thống mà không phá vỡ hồn cốt của nó.
Điểm nhấn bất ngờ nhất của đêm thuộc về ứng dụng công nghệ số: trải nghiệm “nhập vai” vào các nhân vật trong tranh Đông Hồ qua nền tảng số. Từ những nhân vật vốn chỉ tồn tại trên trang giấy cách đây hàng thế kỷ, nay bỗng trở nên sống động, tương tác — chứng minh đanh thép rằng di sản hoàn toàn có thể tìm được ngôn ngữ của thời đại mà không đánh mất linh hồn.
Bên cạnh đó, không gian trưng bày các sản phẩm ứng dụng mang họa tiết Đông Hồ — từ sổ tay, túi vải đến quạt giấy — lặng lẽ gửi đi một thông điệp khác: chất liệu dân gian hoàn toàn có thể trở thành lựa chọn thẩm mỹ đầy tự hào trong đời sống thường nhật.
Không chỉ là một đêm sự kiện
Tâm Anh chia sẻ sau đêm diễn: “Điều tôi kỳ vọng không chỉ đơn giản là mỗi người đem về những bức tranh hay món quà. Tôi hy vọng mọi người có thể cảm nhận tranh Đông Hồ gần gũi với đời sống, rằng nghệ thuật luôn phản ánh hiện thực. Và mong các bạn sẽ dần yêu thương tranh Đông Hồ như cách đang yêu chính cuộc sống của mình.”
Đó cũng chính là điều mà dự án Họa Ký Đông Hồ theo đuổi từ đầu — không dừng lại ở việc giới thiệu di sản, mà tìm kiếm hình thức tương tác mới: từ nghệ thuật đương đại đến nền tảng số, từ bàn tay chạm giấy Điệp đến màn hình điện thoại. Tất cả đều nhằm một mục đích: giúp người trẻ thấy rằng di sản không nằm ở bảo tàng, mà đang hiện diện trong từng hơi thở của đời sống hôm nay.
Đêm “Hồn trên giấy mộc” đã khép lại. Nhưng dư âm của nó — những rung cảm, những khoảnh khắc lần đầu đặt tay lên bản khắc cổ — còn vương lại mãi. Và đó mới chính là sức sống thực sự của tranh Đông Hồ: không tắt, chỉ cần được thắp lên đúng cách.
Minh An
Theo dõi Văn Hóa Sự Kiện trên
