Chuyển giao Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam về Hà Nội: Phát huy vai trò “ngôi nhà chung” 54 dân tộc

Đây được xác định là một nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng, không chỉ về mặt tổ chức bộ máy mà còn mang tầm chiến lược trong việc phát huy giá trị của một thiết chế văn hóa đặc biệt – nơi hội tụ bản sắc của 54 dân tộc Việt Nam.

Cơ sở chính trị – pháp lý rõ ràng

Tại cuộc họp, đại diện các bộ, ngành như Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ cùng các cơ quan liên quan đã thống nhất cao về sự cần thiết của việc chuyển giao.

Thực tế, chủ trương chuyển giao Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam đã được Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo xuyên suốt từ năm 2019 đến nay, với nhiều văn bản giao Hà Nội chủ trì nghiên cứu. Năm 2021, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao xây dựng đề án kiện toàn, đổi mới phương thức quản lý.

Đặc biệt, tại Thông báo số 147/TB-VPCP, Thường trực Chính phủ đã giao UBND TP. Hà Nội chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Gần đây nhất, Kết luận số 25-KL/TW ngày 24/4/2026 của lãnh đạo chủ chốt tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu triển khai nhiệm vụ này.

Phát biểu tại cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định về mặt chủ trương, cơ sở chính trị và pháp lý “đã rất rõ”.

Theo đó, các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, đặc biệt là Nghị quyết số 02-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới đã mở ra không gian phân cấp, phân quyền rất lớn cho Hà Nội. Cùng với đó, các định hướng về phát triển văn hóa theo Nghị quyết 80 cũng tạo nền tảng quan trọng cho nhiệm vụ này.

Về pháp lý, hệ thống văn bản hiện hành, đặc biệt là Luật Thủ đô (sửa đổi) cùng các nghị định liên quan đến tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của đơn vị sự nghiệp công lập, đã tạo hành lang pháp lý đầy đủ để triển khai việc chuyển giao.

Gắn kết với Quy hoạch phát triển KT-XH Thủ đô, hình thành hệ sinh thái văn hóa – du lịch

Về nguyên tắc, Phó Thủ tướng yêu cầu việc chuyển giao phải thực hiện theo hướng “nguyên trạng và toàn diện”, tức là chuyển toàn bộ Làng về UBND TP. Hà Nội quản lý, bao gồm tổ chức bộ máy, nhân sự, tài sản, hạ tầng và các hoạt động liên quan.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý, khi chuyển giao nguyên trạng không đơn thuần là thay đổi cơ quan quản lý, cần đặc biệt chú trọng đến việc gắn kết Làng với tổng thể quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội của Thủ đô, tạo ra sự liên kết với các không gian chức năng khác.

Theo đó, Làng không thể phát triển tách rời phải được đặt trong mối liên kết chặt chẽ với các trụ cột phát triển của Hà Nội, bao gồm các khu đô thị, phân khu chức năng, khu công nghệ cao, khu đại học và các không gian sinh thái.

“Cần hình thành một hệ sinh thái phát triển liên hoàn, trong đó Làng được kết nối với các khu đô thị mới, khu công nghệ cao, khu đại học và các không gian sinh thái như Vườn quốc gia Ba Vì… để tạo động lực phát triển mạnh mẽ hơn”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Giữ vững giá trị cốt lõi – “ngôi nhà chung” của 54 dân tộc

Một nguyên tắc quan trọng khác được Phó Thủ tướng chỉ rõ là không thay đổi chức năng, nhiệm vụ và giá trị cốt lõi của Làng. Đó là vai trò “ngôi nhà chung của 54 dân tộc anh em” – yếu tố nền tảng tạo nên bản sắc và ý nghĩa đặc biệt của thiết chế này.

“Tinh thần cốt lõi đó không thể thay đổi, không thể tách rời, mà phải được giữ gìn và phát huy ở tầm cao hơn”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng yêu cầu hồ sơ phải đầy đủ, chặt chẽ, trong đó phương án chuyển giao cần được xây dựng cụ thể, rõ ràng; đề án của Hà Nội tiếp tục hoàn thiện trên cơ sở tiếp thu ý kiến các bộ, ngành, đặc biệt là làm rõ tầm nhìn, mục tiêu, lộ trình và giải pháp phát triển dài hạn.

Một điểm đáng chú ý được Phó Thủ tướng nhấn mạnh là cần đổi mới tư duy, tiếp cận theo hướng “mở”, đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút đầu tư, không bó hẹp trong mô hình quản lý nhà nước truyền thống….

“Mục tiêu cuối cùng là làm sao để Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam thực sự trở thành một thiết chế mang thương hiệu quốc gia, có tầm vóc khu vực và quốc tế, là điểm đến không thể thiếu đối với du khách khi đến Việt Nam”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Về tiến độ, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ trong thời gian sớm nhất, phấn đấu hoàn thành trong những ngày đầu tháng 5 để lấy ý kiến thành viên Chính phủ và ban hành nghị quyết.

Ngay sau khi nghị quyết được ban hành, các cơ quan liên quan cần chuẩn bị sẵn sàng các quyết định, thủ tục để triển khai bàn giao ngay, bảo đảm nhanh chóng, đồng bộ, hiệu quả.

Đối với Hà Nội, Phó Thủ tướng lưu ý sau khi tiếp nhận cần tiếp tục tái cấu trúc tổ chức bộ máy, nâng cao tính tự chủ, linh hoạt, lựa chọn đội ngũ nhân sự đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh đây là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng, mang tính lịch sử, gắn với văn hóa – “gốc rễ của dân tộc”. Vì vậy, các bộ, ngành, địa phương cần quyết tâm cao, triển khai nhanh, đúng chủ trương, đúng pháp luật, bảo đảm hiệu quả thực chất.

Thu Giang