Luật Nhà giáo tạo cơ sở để trường tư phát triển đội ngũ, củng cố chất lượng

Ngày 16/6/2025, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Luật Nhà giáo – đạo luật chuyên ngành đầu tiên quy định đầy đủ về vị trí pháp lý, quyền, nghĩa vụ và các chính sách đối với nhà giáo. Luật gồm 9 chương, 42 điều, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, được kỳ vọng tạo bước đột phá trong việc chăm lo, tôn vinh và phát triển đội ngũ nhà giáo, lực lượng then chốt của sự nghiệp giáo dục nước nhà.

Một trong những điểm mới quan trọng của Luật Nhà giáo là xác lập vị trí pháp lý rõ ràng và đầy đủ cho nhà giáo, bao gồm cả nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục ngoài công lập. Theo đó, nhà giáo trong các cơ sở giáo dục ngoài công lập được công nhận là người hành nghề đặc thù, có chuẩn nghề nghiệp, có quyền và nghĩa vụ tương đồng với nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập, thay vì chỉ được xem là người lao động theo hợp đồng như trước đây.

Bên cạnh đó, luật hợp nhất hai hệ thống tiêu chuẩn (chức danh nghề nghiệp và chuẩn nghề nghiệp) thành một hệ thống chức danh gắn với chuẩn năng lực nghề nghiệp, áp dụng thống nhất cho cả công lập và ngoài công lập.

Theo lãnh đạo một số cơ sở giáo dục tư thục, những điểm mới trên là sự ghi nhận xứng đáng về giá trị lao động trí tuệ và đóng góp xã hội của cơ sở giáo dục tư thục trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đồng thời, góp phần tạo ra mặt bằng chất lượng chung, đảm bảo công bằng, bình đẳng trong tiếp cận giáo dục cho mọi đối tượng.

Tạo cơ sở vững chắc để xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ dài hạn

Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Thạc sĩ Lê Nguyễn Trung Nguyên – Tổng Giám đốc Hệ thống Giáo dục Victoria School đánh giá, việc xác lập vị trí pháp lý rõ ràng và đầy đủ cho nhà giáo được nêu trong Luật Nhà giáo (Luật số 73/2025/QH15) là một bước tiến quan trọng, vừa bảo vệ vị thế nghề nghiệp của nhà giáo, vừa tạo ra một đòn bẩy chiến lược cho công tác quản trị nhân sự trong các cơ sở giáo dục.

Đối với cơ sở giáo dục ngoài công lập, việc xác lập rõ vị trí pháp lý, chuẩn nghề nghiệp cùng quyền và nghĩa vụ của nhà giáo giúp nghề dạy học được nhìn nhận đúng với tính chất đặc thù và giá trị xã hội vốn có. Giáo viên trường tư không còn chỉ được nhìn nhận dưới góc độ hợp đồng lao động, mà là những người hành nghề chuyên nghiệp, có chuẩn mực và lộ trình phát triển rõ ràng.

“Điều này tạo ra một nền tảng mới, đủ độ “chắc” để nhà trường tái cấu trúc chiến lược phát triển đội ngũ theo hướng dài hạn, thay vì chỉ xoay quanh các giải pháp tình thế. Khi vị thế nghề nghiệp của giáo viên được xác lập rõ ràng, gắn với chuẩn nghề nghiệp, quyền và nghĩa vụ cụ thể, mối quan hệ giữa nhà trường và giáo viên không còn đơn thuần là “quan hệ thuê – làm”, mà chuyển dần sang quan hệ đồng hành nghề nghiệp, cùng đầu tư cho sự phát triển bền vững của cả hai phía.

Sự bảo đảm về mặt pháp lý và nghề nghiệp giúp giáo viên yên tâm hơn trong việc lựa chọn gắn bó lâu dài với môi trường giáo dục tư thục. Trên cơ sở đó, nhà trường có thể mạnh dạn xây dựng các kế hoạch phát triển nhân sự mang tính chiến lược: từ quy hoạch đội ngũ theo từng giai đoạn, thiết kế lộ trình nghề nghiệp, đến đầu tư có chiều sâu cho bồi dưỡng chuyên môn, năng lực sư phạm, nghiên cứu, đổi mới phương pháp giảng dạy”, Thạc sĩ Lê Nguyễn Trung Nguyên nhìn nhận.

Ngoài ra, theo Tổng Giám đốc Hệ thống Giáo dục Victoria School, khi giáo viên nhìn thấy cơ hội phát triển rõ ràng, được ghi nhận và đánh giá bằng các chuẩn mực nghề nghiệp thống nhất, động lực cống hiến và tinh thần trách nhiệm cũng được nâng lên. Qua đó, giúp nhà trường từng bước hình thành đội ngũ giáo viên ổn định, có bản sắc chuyên môn, hạn chế tình trạng biến động nhân sự, vốn là một trong những thách thức của hệ thống giáo dục ngoài công lập.

Về lâu dài, một chiến lược đội ngũ nhân sự được xây dựng trên nền tảng pháp lý vững chắc sẽ tạo ra sự ổn định nội tại cho nhà trường, là động lực tiến tới nâng cao chất lượng dạy và học. Chất lượng giáo dục không còn phụ thuộc vào nỗ lực cá nhân đơn lẻ, mà được nâng đỡ bởi một hệ thống đội ngũ được đầu tư bài bản, phát triển liên tục và gắn bó bền vững với sứ mệnh của nhà trường.

Bên cạnh đó, các chính sách giáo dục mới hiện nay cũng có nhiều điểm đột phá có tác động trực tiếp và rõ ràng tới hệ thống quản trị của cơ sở giáo dục tư thục như trao quyền tự chủ thực chất hơn cho nhà trường, gắn chặt với trách nhiệm giải trình và minh bạch.

Đối với các trường phổ thông tư thục, đây không chỉ là mở rộng quyền, mà là yêu cầu thay đổi cách vận hành. Khi nhà trường được chủ động hơn trong tổ chức bộ máy, phát triển chương trình, xây dựng đội ngũ và phân bổ nguồn lực, các quyết định quản trị trở nên linh hoạt hơn, sát thực tiễn hơn và phản ứng nhanh hơn trước nhu cầu của người học và phụ huynh.

Mặt khác, các cơ chế về nguồn lực và ưu đãi đầu tư, nếu được triển khai đồng bộ và nhất quán, sẽ giúp giáo dục tư thục giảm áp lực chi phí dài hạn mang tính cấu trúc. Điều này cho phép nhà trường chuyển trọng tâm từ “duy trì hoạt động” sang đầu tư có chiều sâu cho chất lượng đào tạo, môi trường học tập và phát triển đội ngũ, từ đó tạo nền tảng cho tăng trưởng ổn định và phát triển bền vững trong dài hạn.

Từ đó, nhà trường có điều kiện tập trung vào chất lượng đào tạo, phát triển đội ngũ và thực hiện trách nhiệm xã hội, thay vì chỉ vận hành trong tâm thế ngắn hạn hoặc thận trọng quá mức. Khi vai trò được xác lập rõ ràng, giáo dục ngoài công lập có điều kiện phát huy thế mạnh về tính linh hoạt, đổi mới và có khả năng đáp ứng nhanh với nhu cầu thực tiễn, qua đó đóng góp hiệu quả hơn cho mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy học tập suốt đời.

Tập trung phát triển có chiều sâu và bền vững, củng cố chất lượng học thuật

Trong bối cảnh các cơ chế, chính sách mới đang tạo dư địa phát triển rõ ràng hơn cho hệ thống giáo dục ngoài công lập, lãnh đạo một số cơ sở giáo dục tư thục cũng kỳ vọng năm học tới sẽ là một cột mốc chuyển từ “củng cố nền tảng” sang “phát triển chiều sâu” của nhà trường.

Theo đại diện Trường Nam Úc Scotch AGS: “Ưu tiên hàng đầu của nhà trường trong năm tới là đầu tư cho đội ngũ. Chúng tôi tập trung xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp dài hạn cho giáo viên, đẩy mạnh bồi dưỡng chuyên môn, năng lực sư phạm và chăm sóc học sinh, đồng thời tạo môi trường làm việc ổn định, tôn trọng và khuyến khích đổi mới. Một đội ngũ mạnh và gắn bó được xem là điều kiện tiên quyết để mọi cải tiến chương trình đi vào thực chất”.

Trên cơ sở đó, Scotch AGS chú trọng nâng cao mức độ gắn kết giữa học thuật, wellbeing (chăm sóc sức khỏe toàn diện) và các hoạt động ngoại khóa, nhằm tạo ra một môi trường giáo dục cân bằng và có tính hỗ trợ lẫn nhau. Mục tiêu cuối cùng của trường không chỉ là giúp học sinh học tốt hơn về mặt kiến thức, mà còn học tập trong trạng thái hạnh phúc, tự tin, đồng thời có khả năng thích ứng cao hơn trước những thay đổi ngày càng nhanh của môi trường học tập và xã hội.

Đồng thời, nhà trường sẽ tiếp tục nâng cao năng lực quản trị và sử dụng hiệu quả quyền tự chủ, từ thiết kế chương trình, tổ chức hoạt động giáo dục đến đầu tư cơ sở vật chất và công nghệ học tập.

“Với nền tảng chính sách ngày càng được khuyến khích, chúng tôi tin rằng Trường Nam Úc Scotch AGS có thể tiến những bước vững chắc, đóng góp rõ nét hơn vào mục tiêu chung của hệ thống giáo dục quốc dân, đó là đào tạo những thế hệ học sinh phát triển toàn diện, có năng lực hội nhập và sẵn sàng học tập suốt đời”, đại diện Trường Nam Úc Scotch AGS nhấn mạnh.

Về phía Hệ thống Giáo dục Victoria School, Thạc sĩ Lê Nguyễn Trung Nguyên bày tỏ, kỳ vọng của nhà trường trong năm 2026 không đặt nặng vào việc mở rộng nhanh về quy mô, mà tập trung vào phát triển có chiều sâu và bền vững. Trong đó, quan trọng nhất là củng cố chất lượng học thuật, nâng cao trải nghiệm học tập của học sinh và xây dựng niềm tin lâu dài với phụ huynh.

Để hiện thực hóa những mục tiêu đặt ra, Victoria School ưu tiên chuẩn hóa mô hình quản trị hệ thống. Trên cơ sở một khung quản trị thống nhất, nhà trường hướng tới bảo đảm mỗi cơ sở thành viên vận hành hiệu quả, tuân thủ các chuẩn mực chung về chất lượng, quy trình và trách nhiệm giải trình với xã hội, đồng thời vẫn có đủ không gian linh hoạt để phát huy bản sắc, thế mạnh và thích ứng với điều kiện thực tiễn của từng đơn vị.

Song song với đó, mỗi nhà trường chú trọng đầu tư có chiều sâu cho đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý, coi đây là yếu tố quyết định cho chất lượng và tính bền vững của Hệ thống Giáo dục Victoria School. Việc phát triển đội ngũ không chỉ dừng lại ở bồi dưỡng chuyên môn, phương pháp giảng dạy hay năng lực quản lý, mà còn hướng tới xây dựng tư duy giáo dục hiện đại, tinh thần trách nhiệm nghề nghiệp và khả năng thích ứng trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường giáo dục.

Tổng Giám đốc Hệ thống Giáo dục Victoria School khẳng định: “Khi con người, quản trị và chất lượng được đặt đúng trọng tâm, cơ sở giáo dục sẽ tạo ra những giá trị bền vững cho người học và xã hội.

Đây cũng là cách một cơ sở giáo dục ngoài công lập đóng góp thực chất vào sự phát triển của hệ thống giáo dục chung, không chỉ mở rộng lựa chọn học tập cho người học, mà còn thúc đẩy đổi mới, nâng cao chất lượng và lan tỏa các mô hình giáo dục hiệu quả, phục vụ sự phát triển bền vững của xã hội”.