Ngăn chặn nguy cơ xâm nhập virus lở mồm long móng serotype SAT1 vào Việt Nam

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bệnh LMLM là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây lan nhanh trên nhiều loài gia súc như trâu, bò, lợn, dê, cừu. Virus gây bệnh có 7 type huyết thanh gồm A, O, C, Asia1, SAT1, SAT2, SAT3. Tại Việt Nam, các type từng xuất hiện là O, A và Asia1, trong đó type O lưu hành phổ biến nhất.

Đáng chú ý, virus LMLM serotype SAT1 – trước đây chủ yếu lưu hành tại khu vực châu Phi – hiện đang có xu hướng lan rộng sang nhiều khu vực khác. Từ tháng 3/2025, chủng virus này đã được ghi nhận tại Iraq và tiếp tục xuất hiện tại một số quốc gia Trung Đông, Tây Á. Đặc biệt, đầu tháng 4/2026, Trung Quốc lần đầu tiên thông báo phát hiện 219 ca bệnh trên bò tại hai tỉnh Cam Túc và Tân Cương.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định, mặc dù Việt Nam chưa ghi nhận sự xuất hiện của serotype SAT1, song nguy cơ xâm nhập là rất lớn, nhất là thông qua hoạt động vận chuyển, buôn bán động vật trái phép qua biên giới. Trong khi đó, các loại vacine LMLM đang lưu hành trong nước hiện chỉ có tác dụng phòng các type O, A và Asia1, chưa có khả năng bảo hộ đối với serotype SAT1. Nếu xâm nhập, dịch bệnh có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi, đặc biệt là đàn trâu, bò.

Trước nguy cơ này, Bộ đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn và địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, tập trung tăng cường giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi mắc bệnh; tổ chức lấy mẫu xét nghiệm, khoanh vùng và xử lý ổ dịch ngay từ khi còn diện hẹp.

Cùng với đó, các lực lượng chức năng được yêu cầu siết chặt kiểm soát vận chuyển, buôn bán, giết mổ động vật và sản phẩm động vật, đặc biệt tại khu vực biên giới, cửa khẩu, chợ đầu mối. Việc phối hợp giữa thú y, công an, bộ đội biên phòng, quản lý thị trường và chính quyền địa phương được nhấn mạnh nhằm ngăn chặn hiệu quả tình trạng nhập lậu gia súc.

Bộ cũng yêu cầu các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện nghiêm các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học; không mua bán, sử dụng gia súc không rõ nguồn gốc. Đồng thời, chủ động xây dựng kịch bản ứng phó, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, hóa chất và kinh phí phòng, chống dịch.

Ở cấp Trung ương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản đề nghị Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành liên quan phối hợp tăng cường kiểm soát xuất nhập khẩu, vận chuyển động vật, sản phẩm động vật; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, Bộ giao các đơn vị chuyên môn triển khai giám sát chủ động virus SAT1; xây dựng kế hoạch ứng phó; chuẩn bị phương án nhập khẩu vacine trong trường hợp khẩn cấp, đồng thời nghiên cứu, phát triển vacine phòng bệnh trong nước.

Để chủ động ứng phó hiệu quả, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương tăng cường kiểm soát biên giới, bố trí nguồn lực phòng, chống dịch; đồng thời giao Bộ Tài chính phối hợp rà soát, bổ sung nguồn dự trữ quốc gia đối với vacine và vật tư thú y cần thiết.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa, giám sát và ứng phó, bảo đảm chủ động, kịp thời, không để dịch bệnh xâm nhập và lây lan, bảo vệ an toàn ngành chăn nuôi trong nước.

Đỗ Hương