Đợt xâm nhập mặn cao nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long dự kiến từ 19 – 23/3

Theo ông Nguyễn Hồng Khanh, từ nay đến hết tháng 5/2026, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất khoảng 80–90%. Trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8/2026, ENSO nhiều khả năng tiếp tục duy trì trạng thái trung tính, tuy nhiên xác suất chuyển sang trạng thái El Nino có xu hướng tăng dần, khoảng 35–45%.

Dự báo khí tượng thủy văn cho thấy lượng mưa và dòng chảy tại các khu vực phía Nam như Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long nhìn chung ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, do đang bước vào cao điểm mùa khô nên lượng mưa và dòng chảy vẫn ở mức thấp. Hiện nguồn nước trữ trong các hồ chứa thủy lợi và một số hồ thủy điện phục vụ sản xuất nông nghiệp đạt khoảng 70–80% dung tích thiết kế.

Trên cơ sở dự báo nguồn nước, cơ quan chuyên môn nhận định nguy cơ hạn hán, thiếu nước có thể xảy ra cục bộ tại một số khu vực. Đối với Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ, nguồn nước cơ bản vẫn bảo đảm cho sản xuất nông nghiệp trong mùa khô 2025–2026. Tuy nhiên, nguy cơ thiếu nước có thể xuất hiện tại một số công trình thủy lợi nhỏ và các khu vực ngoài phạm vi tưới của hệ thống thủy lợi, đặc biệt ở vùng ven biển Nam Trung Bộ trong các tháng 7–8/2026 và khu vực cao nguyên Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ trong các tháng 3–4/2026.

Riêng tại Đồng bằng sông Cửu Long, xâm nhập mặn đã xuất hiện ở mức tương đương trung bình nhiều năm và có thời điểm ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Từ nay đến tháng 5/2026, dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Kông về khu vực này tiếp tục giảm dần.

Theo dự báo, đợt xâm nhập mặn cao nhất tại các cửa sông Cửu Long sẽ tập trung trong khoảng từ ngày 19 – 23/3, với ranh mặn 4 g/lít có thể xâm nhập sâu từ 42 – 55 km.

Tại các cửa sông Vàm Cỏ và Cái Lớn, xâm nhập mặn dự báo gia tăng trong các đợt từ 1 – 6/3, 19 – 23/3, 30/3 – 4/4 và 18 – 21/4, với ranh mặn 4 g/lít có thể vào sâu từ 65 – 70 km.

Tuy nhiên, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhờ hệ thống hạ tầng thủy lợi đã được đầu tư trong những năm gần đây, khả năng kiểm soát xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long cơ bản được bảo đảm, ít có nguy cơ xảy ra thiếu nước trên diện rộng.

Dù vậy, nguồn nước tại khu vực này vẫn phụ thuộc lớn vào dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Kông. Vì vậy, cần theo dõi chặt chẽ những biến động bất thường, đặc biệt liên quan đến việc vận hành các hồ thủy điện ở thượng nguồn.

Nguy cơ thiếu nước cục bộ có thể xảy ra tại một số khu vực cuối nguồn thuộc các tỉnh như Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cà Mau, liên quan đến các hệ thống thủy lợi như Gò Công, Nam Măng Thít, Long Phú – Tiếp Nhật và Nhật Tảo – Tân Trụ.

Để chủ động ứng phó với hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô 2025 – 2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 15/CĐ-TTg ngày 20/2/2026, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp phòng chống xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời chủ động ứng phó với nguy cơ hạn hán và cháy rừng tại khu vực Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã ban hành văn bản hướng dẫn triển khai công điện của Thủ tướng, đồng thời tổ chức hội nghị triển khai kế hoạch sản xuất vụ Đông Xuân 2025 – 2026 tại các tỉnh phía Nam.

Song song đó, lãnh đạo Bộ và các đơn vị chuyên môn đã trực tiếp kiểm tra, chỉ đạo công tác phòng chống hạn hán và xâm nhập mặn tại nhiều địa phương. Công tác dự báo nguồn nước, hạn hán và xâm nhập mặn được triển khai từ sớm và liên tục cập nhật theo tuần, theo tháng để các địa phương chủ động xây dựng phương án sản xuất.

Một số công trình thủy lợi mới được đầu tư và đưa vào vận hành như cống âu Nguyễn Tấn Thành (Tiền Giang), Vàm Bà Lịch (Kiên Giang) và Rạch Mọp (Sóc Trăng) cũng góp phần tăng cường khả năng ngăn mặn, giữ ngọt, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.

Đỗ Hương