Xét tuyển đại học bằng học bạ THPT: Thêm ‘hàng rào kỹ thuật’

Năm nay, Bộ GD&ĐT đề xuất, với phương thức xét tuyển bằng học bạ, tổ hợp xét tuyển được tính theo điểm trung bình chung của 6 học kỳ THPT.

Đồng thời, thí sinh phải đạt tối thiểu 16/30 điểm từ 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng với tổ hợp xét tuyển (hoặc Toán, Ngữ văn và một môn khác). Đề xuất này được xem như “hàng rào kỹ thuật” nhằm nâng cao chất lượng đầu vào đại học.

Bước điều chỉnh cần thiết

Bộ GD&ĐT đã công bố Dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 để lấy ý kiến góp ý của các cơ sở đào tạo, chuyên gia và xã hội trước khi ban hành theo quy định. Dự thảo Quy chế được cập nhật và điều chỉnh theo các nguyên tắc: Bảo đảm công bằng, khách quan, minh bạch; có lộ trình điều chỉnh phù hợp; bảo đảm quyền lợi của người dự tuyển; nâng cao chất lượng đầu vào; giảm chi phí và tiết kiệm cho xã hội; giảm áp lực xã hội; khắc phục các bất cập tồn tại; hướng tới sự ổn định và bền vững của công tác tuyển sinh.

Theo đó, một trong những nội dung chính được điều chỉnh trong Dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm nay là: Với phương thức xét tuyển bằng kết quả học tập cấp THPT (học bạ), tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập của 6 học kỳ (lớp 10, lớp 11 và lớp 12) của tối thiểu 3 môn học; trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn, với trọng số tính điểm xét không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang điểm 30.

Nguồn tuyển của phương thức này là thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng với tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn Toán, Ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 16 điểm theo thang điểm 30. Quy định này không áp dụng đối với thí sinh được đặc cách hoặc miễn thi tốt nghiệp THPT.

Từ góc nhìn của học sinh lớp 12 đang chuẩn bị bước vào Kỳ thi tốt nghiệp THPT và đăng ký xét tuyển đại học, em Nguyễn Duy Mạnh – Trường THPT Trung Giã (Hà Nội), đồng tình với điểm mới trong Dự thảo Quy chế tuyển sinh khi đặt ra “hàng rào kỹ thuật” 16 điểm đối với 3 môn trong tổ hợp xét tuyển bằng học bạ.

Nam sinh cho rằng, “hàng rào” 16 điểm không phải rào cản quá cao, mà mức sàn hợp lý để bảo đảm chất lượng đầu vào. Mức điểm này đòi hỏi học sinh phải học đều, nắm chắc kiến thức cơ bản và có sự chuẩn bị nghiêm túc cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT. Điều đó cũng phù hợp với mục tiêu của Chương trình GDPT mới là phát triển năng lực, phẩm chất chứ không chỉ chạy theo thành tích.

“Khi học sinh biết kết quả thi tốt nghiệp có vai trò quyết định sẽ chủ động hơn trong việc ôn tập, hệ thống hóa kiến thức, thay vì chỉ chú trọng ‘làm đẹp’ điểm số trong quá trình học”, Duy Mạnh chia sẻ và hiểu rằng, bất kỳ thay đổi nào trong tuyển sinh cũng có thể tạo ra lo lắng ban đầu. Tuy nhiên, nếu nhìn ở khía cạnh tích cực, “hàng rào kỹ thuật” 16 điểm chính là lời nhắc nhở để học sinh nghiêm túc học tập nếu muốn đi tiếp con đường vào đại học.

Ủng hộ điểm mới trong xét tuyển học bạ THPT gắn với điều kiện tối thiểu 16 điểm thi tốt nghiệp, ông Nguyễn Văn Tập – Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Nà Hỳ (Điện Biên), cho rằng, đây là bước điều chỉnh cần thiết, phù hợp với yêu cầu nâng cao chất lượng đầu vào, đồng thời tạo động lực để học sinh học tập nghiêm túc, trung thực và có trách nhiệm hơn với tương lai của chính mình.

Bổ sung “hàng rào kỹ thuật”

Dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học với việc “lập hàng rào” kỹ thuật đối với phương thức xét tuyển bằng học bạ là bước điều chỉnh đáng chú ý, nhằm bảo đảm phương thức này không tách rời hoàn toàn kết quả Kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Theo ông Đặng Quốc An – Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nhân Tông (Mạo Khê, Quảng Ninh), đề xuất này có thể tạo ra sự phân luồng mạnh mẽ, song cũng tiềm ẩn nguy cơ thu hẹp cơ hội học đại học của một bộ phận học sinh, nhất là học sinh hệ giáo dục thường xuyên, khu vực vùng sâu, xa, biên giới, hải đảo và các trường tư thục. Bên cạnh đó, một số cơ sở giáo dục đại học thuộc nhóm giữa và dưới có thể gặp khó khăn trong công tác tuyển sinh khi điều kiện đầu vào được siết chặt hơn.

Từ thực tiễn đó, ông Đặng Quốc An kiến nghị Bộ GD&ĐT cần tiến hành đánh giá tác động chính sách một cách toàn diện trước khi triển khai; đồng thời xây dựng lộ trình phù hợp, từng bước áp dụng để học sinh, phụ huynh và các nhà trường có thời gian chuẩn bị về kiến thức, tâm lý và phương án tổ chức dạy học, tuyển sinh.

Theo TS Lê Anh Đức – Trưởng phòng Quản lý đào tạo (Đại học Kinh tế Quốc dân), Bộ GD&ĐT đã đưa ra thống kê cụ thể các thí sinh đạt 16 điểm ở các tổ hợp nên sẽ đủ nguồn tuyển cho toàn hệ thống. Một số trường có thể không tuyển được ngay đợt đầu nhưng về tổng thể, Bộ đã tính tổng số thí sinh có tổ hợp nhất định nào đó từ 16 điểm trở lên. Số đó lớn hơn chỉ tiêu các trường đăng ký.

Thực tế cho thấy, học bạ THPT vẫn là một trong những kết quả có tính phổ quát, ảnh hưởng đến tất cả thí sinh. Vì thế, TS Lê Anh Đức cho rằng, việc loại bỏ hoàn toàn học bạ chưa phù hợp ở thời điểm này. Bộ GD&ĐT đã chọn phương án hài hòa, không loại bỏ hoàn toàn mà vẫn cho phép dùng học bạ để xét theo hình thức kết hợp. Tuy nhiên, phương thức xét tuyển bằng học bạ sẽ có thêm “hàng rào kỹ thuật”, với các thí sinh xét tuyển học bạ phải đảm bảo điểm trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT phải ở tổ hợp tương ứng từ 16 điểm trở lên. Đây cũng được coi là ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào dành cho phương thức này.

Tán thành đề xuất của Bộ GD&ĐT trong Dự thảo Quy chế tuyển sinh, TS Thái Doãn Thanh – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công Thương TP Hồ Chí Minh, nhận định, đây là một trong những điểm mới đáng chú ý của mùa tuyển sinh năm nay khi đặt ra điều kiện chặt chẽ hơn đối với phương thức xét tuyển bằng học bạ. Theo ông, phương án này góp phần nâng cao chất lượng đầu vào của các cơ sở giáo dục đại học, hạn chế tình trạng tuyển sinh chạy theo số lượng để lấp đầy chỉ tiêu.

TS Thái Doãn Thanh nhận thấy, nhiều trường đại học lớn hiện không còn sử dụng hoàn toàn phương thức xét tuyển bằng học bạ THPT, mà chỉ xem đây là điều kiện kết hợp hoặc tiêu chí phụ trong tổ hợp đánh giá tổng thể thí sinh. Điều đó cho thấy xu hướng chú trọng chất lượng thực chất, bảo đảm công bằng và độ tin cậy trong tuyển sinh đại học.

Theo dõi Văn Hóa Sự Kiện trên