Sống đẹp
Văn hóa Sự kiện
Tiktok
Khi không bị giới hạn theo địa giới hành chính, học sinh có thể cân nhắc năng lực học tập để đăng ký vào bất cứ trường THPT nào thích hợp.
Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026-2027. Điểm mới nổi bật của kỳ thi năm nay là thành phố bỏ khu vực tuyển sinh và bỏ điều kiện nơi thường trú (hộ khẩu thường trú) khi học sinh đăng ký vào các trường trung học phổ thông công lập.
Học sinh chỉ cần cư trú trên địa bàn thành phố Hà Nội có thể đăng ký tuyển sinh vào các trường trung học phổ thông công lập theo chủ trương tuyển sinh phi địa giới hành chính. Mỗi học sinh có thể đăng ký tối đa 3 nguyện vọng bất kỳ.
Lãnh đạo một số cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố nhất trí cao với chủ trương, nhấn mạnh tác động mở rộng cơ hội học tập cho học sinh trên toàn thành phố, đồng thời thúc đẩy sự bình đẳng và công bằng trong giáo dục.
Tăng cơ hội lựa chọn trường phù hợp với năng lực học sinh
Đánh giá về điểm mới trên, trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Nguyễn Thị Thu Hà – Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Trưng Vương (phường Cửa Nam) cho biết: “Việc bỏ điều kiện nơi thường trú (hộ khẩu thường trú) khi đăng ký vào các trường trung học phổ thông công lập là chủ trương tích cực, giúp học sinh có thêm cơ hội lựa chọn trường phù hợp với năng lực của bản thân. Khi không còn bị giới hạn bởi địa giới hành chính, học sinh có thể cân nhắc khả năng học tập của bản thân để đăng ký vào bất cứ trường trung học phổ thông nào thích hợp.
Trước đây, khi tuyển sinh lớp 10 phân chia theo 12 khu vực tuyển sinh, phụ huynh và học sinh đôi khi gặp không ít khó khăn trong việc lựa chọn nguyện vọng. Cụ thể, mỗi khu vực tuyển sinh có số lượng trường trung học phổ thông khác nhau, đồng thời chất lượng và mức điểm chuẩn giữa các trường trong cùng khu vực cũng có sự chênh lệch đáng kể. Điều này khiến nhiều phụ huynh rơi vào tình thế khó cân nhắc khi đăng ký nguyện vọng cho con”.
Vị Hiệu trưởng nêu ví dụ, ở một số khu vực tuyển sinh, phổ điểm giữa các trường có thể cách biệt tương đối xa. Khi nhận thấy con khó đạt mức điểm của trường top trên, phụ huynh thường muốn chọn một trường thấp hơn một chút để đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, nếu khu vực không có trường ở mức điểm “trung gian”, họ buộc phải lựa chọn giữa rủi ro đăng ký vào trường điểm cao hoặc chọn trường điểm thấp hơn và có phần tiếc nuối khi con thừa nhiều điểm trúng tuyển.
Ngoài ra, cô Hà thông tin, ngay từ khi đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội thông tin một số điểm mới dự kiến về công tác tuyển sinh đầu cấp trên địa bàn thành phố năm học 2026-2027 tại Hội nghị Giao ban báo chí của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhiều phụ huynh đã đưa ra phản hồi tích cực. Khi kế hoạch được chính thức ban hành, cha mẹ học sinh càng thêm phần vui mừng, cảm nhận được sự lắng nghe, chia sẻ và tìm cách tháo gỡ những băn khoăn, lo lắng của lãnh đạo thành phố.
Cùng bàn luận về nội dung này, cô Nguyễn Thị Bích Vân – Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Thư Lâm (xã Thư Lâm) cho rằng, việc không giới hạn địa giới hành chính trong đăng ký nguyện vọng vào các trường trung học phổ thông công lập trên toàn thành phố là đúng đắn, giúp mở rộng cơ hội lựa chọn cho học sinh.
Khi đáp ứng đủ mức điểm xét tuyển, các em có thể đăng ký vào bất kỳ trường trung học phổ thông công lập nào mình mong muốn, thay vì bị bó hẹp trong một khu vực nhất định như trước đây. Điều này góp phần tạo ra sự công bằng hơn giữa các thí sinh, bởi những học sinh có mức điểm tương đương sẽ có cơ hội tiếp cận các trường như nhau.
Bên cạnh đó, quy định cho phép mỗi học sinh đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào các trường trung học phổ thông công lập trên toàn thành phố, cùng với việc điều chỉnh mức điểm chênh lệch (giảm 0,5 điểm và 1,0 điểm) khi xét tuyển giữa các nguyện vọng cũng được đánh giá là tạo thêm cơ hội trúng tuyển cho thí sinh.
Khoảng cách điểm giữa các nguyện vọng không còn quá lớn, học sinh và phụ huynh sẽ có tâm lý thoải mái hơn trong việc lựa chọn trường, không phải tính toán quá chặt chẽ như trước đây.
Tuy vậy, theo cô Vân, khi mức chênh lệch điểm giữa các nguyện vọng được thu hẹp, khả năng nhiều học sinh cùng đăng ký vào một số trường được ưa chuộng có thể tăng. Cùng với đó, có thể xuất hiện một số bất cập.
“Có thể sẽ xuất hiện tình trạng nhiều học sinh tập trung đăng ký vào những trường mình mong muốn, bởi khoảng cách điểm giữa các trường chỉ khoảng nửa điểm nên các em không quá lo lắng nếu trượt nguyện vọng đầu. Vì vậy, công tác dự báo điểm chuẩn của các hội đồng tuyển sinh có thể sẽ khó khăn hơn và điểm chuẩn ở một số trường có khả năng tăng” – cô Vân phân tích.
Dù vậy, vị Hiệu trưởng khẳng định, xét tổng thể, thay đổi này vẫn mang lại lợi ích lớn cho học sinh, bởi các em có thêm cơ hội lựa chọn môi trường học tập phù hợp với năng lực và mong muốn của bản thân.
Thí sinh chọn trường dựa trên năng lực học tập thực tế
Đưa ra lời khuyên học sinh và phụ huynh khi sắp xếp nguyện vọng trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 sắp tới, cô Đinh Kim Thu – Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Vân Hồ (phường Hai Bà Trưng) bày tỏ, cha mẹ và các em cần cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên thực lực học tập của học sinh để đưa ra lựa chọn phù hợp, bởi nếu đăng ký vào những trường quá cao so với khả năng thì trước hết chính học sinh sẽ gặp bất lợi.
Phụ huynh nên tham khảo ý kiến của giáo viên chủ nhiệm cũng như giáo viên các môn Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh – những người trực tiếp giảng dạy và nắm rõ chất lượng học tập của học sinh. Đồng thời, kết quả các đợt khảo sát, đánh giá năng lực tại trường cũng là một kênh tham khảo quan trọng để phụ huynh và học sinh xem xét khi đăng ký nguyện vọng.
Với 3 nguyện vọng, học sinh có thể cân nhắc lựa chọn ở các mức độ khác nhau, chẳng hạn một nguyện vọng phù hợp nhất với khả năng, một nguyện vọng cao hơn một chút và một nguyện vọng an toàn. Quan trọng nhất vẫn là phải tính toán dựa trên năng lực thực tế của bản thân.
Bên cạnh yếu tố về năng lực học tập, cô Nguyễn Thị Bích Vân lưu ý học sinh và phụ huynh nên quan tâm thêm tới sự thuận tiện trong đi lại và điều kiện học tập, bởi dù không còn bị giới hạn nhiều bởi địa giới hành chính, việc lựa chọn trường thích hợp với điều kiện sinh hoạt vẫn rất cần thiết.
Để giúp học sinh có định hướng tốt hơn, cô Vân cho rằng nhà trường và gia đình cần phối hợp chặt chẽ trong việc đánh giá năng lực của học sinh. Thông qua các bài kiểm tra định kỳ và quá trình theo dõi kết quả học tập hằng tháng, giáo viên có thể giúp học sinh hình dung rõ hơn mức điểm của bản thân, từ đó lựa chọn nguyện vọng phù hợp với các trường tương ứng.
Dù cơ hội chọn trường trung học phổ thông ngày càng được mở rộng nhưng kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập vẫn có sự cạnh tranh nhất định. Vì vậy, việc lựa chọn trường phù hợp với năng lực sẽ giúp học sinh tăng cơ hội trúng tuyển, đồng thời tránh áp lực không cần thiết.
Ngoài ra, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã thông tin về kế hoạch tuyển sinh đầu cấp đối với bậc mầm non, lớp 1 và lớp 6 năm học 2026–2027.
Năm học này, Hà Nội triển khai phương thức “xét tuyển theo nơi cư trú” thay cho cách phân tuyến theo địa giới hành chính trước đây.
Việc ứng dụng GIS và AI trong phân tuyến được kỳ vọng giúp tăng tính minh bạch, giảm tình trạng quá tải cục bộ và hạn chế tuyển sinh trái tuyến, đồng thời phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Trao đổi thêm về vấn đề này, cô Nguyễn Thị Bích Vân chia sẻ, phương án tuyển sinh đầu cấp đối với bậc mầm non, lớp 1 và lớp 6 theo hình thức xét tuyển dựa trên nơi cư trú của học sinh là hướng đi hợp lý. Việc phân tuyến tuyển sinh theo địa bàn cư trú mang lại nhiều lợi ích cho cả học sinh và nhà trường.
Trước hết, cách làm này giúp phân bổ số lượng học sinh giữa các trường tương đối đồng đều, hạn chế tình trạng một số trường tập trung quá đông học sinh trong khi những trường khác lại thiếu chỉ tiêu.
Ở những khu vực có nhiều trường được phụ huynh quan tâm, nếu không phân tuyến hợp lý sẽ dễ dẫn đến tình trạng tập trung quá đông học sinh vào một số trường. Việc tuyển sinh theo địa bàn cư trú sẽ giúp cân bằng hơn, để các trường đều có điều kiện phát triển và tạo môi trường học tập ổn định cho học sinh.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng bản đồ số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu dân cư thông qua định danh điện tử VNeID trong công tác tuyển sinh cũng là bước tiến tích cực trong quá trình chuyển đổi số của ngành giáo dục. Khi hệ thống dữ liệu được quản lý và kết nối chặt chẽ, việc xác định nơi cư trú của học sinh để phân tuyến tuyển sinh sẽ rõ ràng và minh bạch hơn.
“Nếu việc quản lý dữ liệu được thực hiện tốt thông qua các nền tảng số như AI hay VNeID thì thông tin về nơi cư trú của học sinh sẽ rất rõ ràng. Từ đó, việc phân tuyến tuyển sinh sẽ thuận lợi, khoa học hơn, giúp quá trình tuyển sinh diễn ra nhanh chóng và kịp thời” – cô Vân chia sẻ.
Cô Vân cũng cho rằng, việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong tuyển sinh không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tạo thuận lợi cho cả phụ huynh, học sinh và các cơ sở giáo dục trong quá trình đăng ký và xét tuyển.
Theo dõi Văn Hóa Sự Kiện trên
