Điều chỉnh khai và quyết toán thuế theo Nghị định 373

Theo Cục Thuế (Bộ Tài chính), Nghị định 373 có nội dung sửa đổi tập trung vào quy định về kỳ khai thuế, quyết toán thuế thu nhập cá nhân, nghĩa vụ tài chính về đất đai, cơ chế thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA), thay thế các phụ lục về hồ sơ, mẫu biểu và quy định điều khoản chuyển tiếp.

Chuyển khai theo tháng nếu không đủ điều kiện khai quý

Một điểm đáng chú ý là sửa đổi Điều 9 Nghị định 126/2020/NĐ-CP liên quan đến trường hợp người nộp thuế đã khai theo quý nhưng thực tế không đủ điều kiện.

Theo quy định mới, người nộp thuế không phải nộp “Bản xác định số tiền thuế phải nộp theo tháng tăng thêm” như trước đây. Tuy nhiên, phải thực hiện khai thuế theo tháng kể từ tháng đầu của quý tiếp theo, đồng thời nộp lại hồ sơ khai thuế theo tháng của các quý trước và tính tiền chậm nộp theo quy định.

Đáng lưu ý, người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính do chậm nộp hồ sơ trong trường hợp phải nộp lại vì thay đổi kỳ khai. Hồ sơ khai theo tháng được xác định là hồ sơ thay thế cho hồ sơ khai theo quý đã nộp.

So với quy định cũ (chỉ yêu cầu nộp bản xác định số thuế tăng thêm mà không phải nộp lại hồ sơ tháng) thì cách tiếp cận mới được đánh giá là chặt chẽ hơn, bảo đảm tính chính xác của dữ liệu kê khai.

Rõ ràng hơn về nơi nộp quyết toán TNCN

Nghị định 373 cũng sửa đổi quy định về nơi nộp hồ sơ quyết toán TNCN đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại từ hai nơi trở lên.

Theo đó, cá nhân nộp hồ sơ tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức chi trả nguồn thu nhập lớn nhất trong năm. Nếu có từ hai nguồn thu nhập lớn nhất bằng nhau, người nộp thuế được lựa chọn một trong các cơ quan thuế quản lý các đơn vị chi trả đó.

Trường hợp nộp hồ sơ chưa đúng quy định, cơ quan thuế nơi tiếp nhận sẽ căn cứ dữ liệu quản lý để chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền, thay vì yêu cầu người dân thực hiện lại từ đầu.

Ấn định chặt thời hạn thông báo nghĩa vụ đất đai

Liên quan đến nghĩa vụ tài chính về đất đai, Nghị định quy định cụ thể thời hạn cơ quan thuế ban hành thông báo nộp tiền.

Cụ thể, chậm nhất 7 ngày làm việc kể từ khi nhận phiếu chuyển thông tin đối với tổ chức và 5 ngày làm việc đối với hộ gia đình, cá nhân, cơ quan thuế phải ban hành thông báo nộp tiền sử dụng đất. Đối với thuế TNCN từ chuyển nhượng bất động sản và lệ phí trước bạ nhà, đất, thời hạn thông báo tối đa là 3 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ.

Nghị định cũng bổ sung quy định về khoản tiền phải nộp bổ sung đối với thời gian chưa tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các khoản thu khác từ đất đai do cơ quan thuế quản lý. Số tiền này sẽ do cơ quan thuế xác định và thông báo trên cơ sở hồ sơ do cơ quan có thẩm quyền chuyển sang.

Đồng thời, một số quy định không còn phù hợp được bãi bỏ nhằm bảo đảm thống nhất với Nghị định 103/2024/NĐ-CP.

Sửa cơ chế APA, thay thế hệ thống mẫu biểu

Về cơ chế APA, Nghị định sửa đổi quy định liên quan đến hồ sơ đề nghị áp dụng, gia hạn, sửa đổi hoặc hủy bỏ thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế. Người nộp thuế sử dụng Mẫu số 01/APA-ĐN và thực hiện trình tự theo quy định liên quan tại Nghị định 122/2025/NĐ-CP.

Một nội dung quan trọng khác là thay thế toàn bộ danh mục hồ sơ khai thuế, danh mục thông báo và hệ thống mẫu biểu ban hành kèm theo Nghị định 126. Các điều chỉnh bao gồm hồ sơ thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế TNCN từ chuyển nhượng bất động sản, thuế nhà thầu nước ngoài, lĩnh vực dầu khí, đồng thời bãi bỏ một số phụ lục và mẫu đăng ký người phụ thuộc.

Áp dụng chuyển tiếp trong năm 2025

Theo điều khoản chuyển tiếp, đối với kỳ tính thuế năm 2025, người nộp thuế tiếp tục sử dụng mẫu biểu theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP và Thông tư 80/2021/TT-BTC.

Riêng các chuyến dầu thô, khí thiên nhiên xuất bán từ ngày 1/1/2026 sẽ thực hiện kê khai theo mẫu biểu mới ban hành kèm theo Nghị định 373.

Với hàng loạt điều chỉnh theo hướng rõ ràng hóa trách nhiệm, rút ngắn thời gian xử lý và chuẩn hóa dữ liệu, Nghị định 373 được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đồng thời giảm vướng mắc cho người nộp thuế trong quá trình thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Anh Minh