Việc trở thành thành viên mạng lưới “Thành phố học tập toàn cầu” của UNESCO đã đánh dấu bước phát triển mới của Thủ đô Hà Nội trong tiến trình xây dựng xã hội học tập và hội nhập quốc tế; đồng thời khẳng định những nỗ lực bền bỉ, toàn diện của Thành phố trong việc xây dựng môi trường học tập mở, linh hoạt, công bằng và bao trùm, hướng tới phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.
Từ nền tảng sẵn có…
Là trung tâm lớn của cả nước về giáo dục, đào tạo và khoa học – công nghệ, Hà Nội giữ vai trò then chốt trong việc đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao và phát hiện, nuôi dưỡng nhân tài.

Qua ghi nhận, trên địa bàn Thành phố tập trung hơn 70% trường đại học, học viện, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và công nghệ của cả nước; sở hữu 82% số phòng thí nghiệm và hơn 65% đội ngũ nhà khoa học đầu ngành. Hệ thống giáo dục được tổ chức đồng bộ, trải dài từ mầm non đến đại học với 121 trường đại học, học viện; 352 cơ sở giáo dục nghề nghiệp; gần 3.000 trường mầm non, phổ thông; 526 trung tâm học tập cộng đồng; 1.192 thư viện cùng nhiều không gian sinh hoạt văn hóa, giáo dục trong cộng đồng…
Ngoài ra, Hà Nội còn sở hữu nguồn tài nguyên di sản phong phú. Trong khi các di sản văn hóa vật thể như: Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long, 82 bia Tiến sĩ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám… là “trường học lịch sử” sống động, giúp thế hệ trẻ hiểu sâu sắc về truyền thống hiếu học và khơi dậy lòng tự hào, ý thức học tập suốt đời thì các di sản văn hóa phi vật thể như: Ca trù, Hội Gióng, tín ngưỡng thờ Mẫu, nghi lễ kéo co… lại là những kho học liệu sống giàu bản sắc, thúc đẩy học tập liên thế hệ, học tập cộng đồng và gìn giữ kỹ năng, tri thức truyền thống trong thời đại số.
Cùng đó, các danh hiệu “Thành phố vì hòa bình”, “Thành phố sáng tạo” cũng khẳng định cam kết của Hà Nội trong việc xây dựng một môi trường giáo dục lấy hòa bình, công bằng, phát triển bền vững làm nền tảng, thúc đẩy tinh thần đổi mới giáo dục.
Đáng chú ý, hiện có 18 trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội đang tham gia mạng lưới Trường học Liên kết UNESCO. Thông qua mạng lưới này, các nhà trường có điều kiện tiếp cận những phương pháp giáo dục tiên tiến, thúc đẩy giáo dục toàn diện, giáo dục công dân toàn cầu và phát triển bền vững.
Mạng lưới “Thành phố học tập toàn cầu” của UNESCO là mạng lưới quốc tế nhằm kết nối các đô thị cam kết thúc đẩy học tập suốt đời thông qua việc phát huy hiệu quả các nguồn lực giáo dục; mở rộng cơ hội học tập cho mọi người dân trong gia đình, nhà trường, cộng đồng và nơi làm việc; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số; phát triển kỹ năng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
…đến những nỗ lực bền bỉ
Từ nền tảng sẵn có, thành phố Hà Nội đã tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách; ưu tiên đầu tư nguồn lực cho giáo dục và đào tạo; xây dựng môi trường học tập mở, linh hoạt, bao trùm, tạo điều kiện để mọi người dân được học tập suốt đời. Trong đó, Nghị quyết số 23-NQ/TU ngày 16/11/2023 của Thành ủy Hà Nội về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập là cơ sở pháp lý quan trọng, khẳng định quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Thành phố trong việc đẩy mạnh học tập suốt đời và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Cùng đó, Ủy ban nhân dân Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 115/KH-UBND ngày 15/4/2024 triển khai thực hiện phong trào “Cả nước thi đua xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời giai đoạn 2023 – 2030” trên địa bàn thành phố Hà Nội gồm 9 tiêu chuẩn, 26 tiêu chí và 49 chỉ số đánh giá, được cụ thể hóa theo từng cấp độ: Cá nhân, gia đình, dòng họ, cộng đồng và đơn vị hành chính. Việc thực hiện được giám sát định kỳ và có cơ chế khen thưởng minh bạch theo Luật Thi đua – Khen thưởng.
Các văn bản chiến lược này đã đặt nền móng vững chắc cho việc tổ chức thực tiễn hiệu quả các chương trình học tập suốt đời, hướng tới xây dựng Hà Nội trở thành “Thành phố học tập” tiêu biểu của Việt Nam và trong khu vực.
Không dừng ở chủ trương, trong tiến trình xây dựng “Thành phố học tập”, Hà Nội đã chủ động triển khai nhiều sáng kiến cụ thể. Có thể kể đến 3 dự án tiêu biểu đã tạo dấu ấn rõ nét về mặt xã hội, văn hóa và giáo dục, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành “Thành phố học tập” toàn diện và bao trùm theo định hướng của UNESCO, gồm: Mô hình “Trường học hạnh phúc”, Đề án “Sân khấu học đường” và Chương trình “Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng giai đoạn 2021 – 2030”.
Đối với mô hình “Trường học hạnh phúc”, Hà Nội triển khai theo khuyến nghị của UNESCO với bộ tiêu chí gồm 15 nội dung, tập trung xây dựng môi trường học đường an toàn, sáng tạo và lấy người học làm trung tâm. Sáng kiến này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo nền tảng hình thành văn hóa học đường tích cực, nhân văn và bền vững.

Khởi động từ năm 2022, Đề án “Sân khấu học đường” đã đưa nghệ thuật sân khấu truyền thống (chèo, cải lương, kịch nói…) đến trường học như một hình thức giáo dục thẩm mỹ và văn hóa dân tộc. Đây là mô hình giáo dục xuyên ngành, kết nối học đường với nghệ thuật, góp phần phát triển năng lực cảm thụ, sáng tạo và nâng cao nhận thức văn hóa trong học sinh.
Đối với Chương trình “Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng giai đoạn 2021 – 2030”, Hà Nội đặt mục tiêu thúc đẩy học tập đa thế hệ, liên thế hệ và tăng cường gắn kết cộng đồng thông qua các hoạt động học tập. Chương trình đã góp phần lan tỏa văn hóa học tập tới mọi tầng lớp nhân dân, thúc đẩy nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng sống – đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa và chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ.
Có thể khẳng định, việc Hà Nội trở thành thành viên mạng lưới “Thành phố học tập toàn cầu” của UNESCO không đến từ một vài yếu tố riêng lẻ mà là kết quả của cả quá trình bền bỉ xây dựng tầm nhìn, hoàn thiện chính sách, đầu tư hạ tầng và nuôi dưỡng văn hóa học tập trong cộng đồng. Những thành tựu này cho thấy Hà Nội đang đi đúng hướng khi coi con người là trung tâm, tri thức là động lực và học tập suốt đời là chìa khóa phát triển. Danh hiệu của UNESCO vừa là sự ghi nhận vừa là cam kết để Thủ đô tiếp tục mở rộng cơ hội học tập cho mọi công dân, từng bước xây dựng một xã hội hiện đại, nhân văn và phát triển bền vững.
|
Sau quá trình xét duyệt hồ sơ với các tiêu chí chặt chẽ, ngày 4/12/2025, UNESCO đã chính thức công bố 72 thành phố của 46 quốc gia được công nhận là thành viên mạng lưới “Thành phố học tập toàn cầu” của UNESCO, trong đó có Thủ đô Hà Nội. Đây là sự kiện lớn, có ý nghĩa quan trọng, giúp Hà Nội mở rộng cơ hội hợp tác quốc tế, trao đổi tri thức và kinh nghiệm với 425 thành phố thành viên từ 91 quốc gia. Hà Nội cũng sẽ có nhiều cơ hội hơn để thu hút đầu tư trong lĩnh vực giáo dục, phát triển các mô hình học tập mới, đồng thời khẳng định vai trò đầu tầu tri thức của Hà Nội trong khu vực. Việc Hà Nội chính thức trở thành thành viên của mạng lưới “Thành phố học tập toàn cầu” là sự ghi nhận của UNESCO đối với những kết quả nổi bật trong phát triển giáo dục – đào tạo, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và xây dựng xã hội học tập; đồng thời khẳng định vai trò tiên phong của Thủ đô trong hiện thực hóa mục tiêu học tập suốt đời cho người dân. Kết quả này cũng phản ánh định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước trong việc triển khai Chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến 2045, cũng như chính sách “Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo” đã được Bộ Chính trị ban hành. |
Thảo Nguyên













































































