Chính sách phải đủ mạnh để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào công nghệ cao

Sáng 12/5, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp để nghe Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ, cơ quan liên quan báo cáo về dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Công nghệ cao.

Cuộc họp có sự tham dự của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Vũ Hải Quân; lãnh đạo Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Văn phòng Chính phủ…

Đề xuất nhiều cơ chế ưu đãi về thuế, đất đai, nhân lực

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, việc xây dựng Nghị định là nội dung đặc biệt quan trọng nhằm cụ thể hóa các định hướng lớn của Luật Công nghệ cao, tạo hành lang pháp lý thúc đẩy phát triển KHCN và đổi mới sáng tạo.

Theo Phó Thủ tướng, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định KHCN là động lực tăng trưởng mới của đất nước, vì vậy cần có cơ chế, chính sách đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao. Nếu khâu thực thi chính sách không quyết liệt, hiệu quả thì sẽ khó tạo được động lực thu hút doanh nghiệp tham gia.

Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành tập trung hoàn thiện chính sách liên quan đến những nội dung doanh nghiệp đặc biệt quan tâm như: Thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ nghiên cứu, cùng với chính sách tiền thuê đất. Đồng thời, cần đơn giản hóa trình tự, thủ tục để doanh nghiệp thuận lợi tiếp cận và thụ hưởng các chính sách ưu đãi của Nhà nước.

Theo dự thảo của Bộ KH&CN, Nghị định này quy định chi tiết một số điều của Luật Công nghệ cao về nghiên cứu và phát triển công nghệ cao; nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược; doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao, doanh nghiệp công nghệ cao và doanh nghiệp công nghệ chiến lược; tiêu chí doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ chiến lược; khu công nghệ cao.

Dự thảo Nghị định cũng quy định về tổ chức thực hiện chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo về công nghệ cao, chương trình KHCN và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược; tiêu chí nhân lực công nghệ cao; chính sách thu hút nhân lực công nghệ cao; nội dung chi cho hoạt động nghiên cứu và phát triển đối với trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp công nghệ chiến lược và dự án đầu tư tại khu công nghệ cao; phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chiến lược.

Bên cạnh đó là các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo về công nghệ cao; chính sách hỗ trợ về thuế, nhân lực; hỗ trợ về sở hữu trí tuệ và thương mại hoá kết quả nghiên cứu…

Tại cuộc họp, ý kiến của các bộ đều thống nhất cao về sự cần thiết ban hành Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Công nghệ cao. Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc cho rằng, nếu được xây dựng và triển khai hiệu quả, Nghị định sẽ tạo điều kiện thuận lợi để thu hút doanh nghiệp, chuyên gia và các nguồn lực xã hội tham gia vào các dự án công nghệ cao.

Theo Thứ trưởng, đây là những dự án có tính nền tảng, đóng vai trò then chốt trong việc tạo đột phá về năng lực cạnh tranh quốc gia, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế. Bộ Tài chính hoàn toàn đồng tình với việc cần sớm ban hành Nghị định, đồng thời cần có các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội hơn so với quy định hiện hành.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú cũng nhất trí với quan điểm cần xây dựng cơ chế ưu đãi, hỗ trợ ở mức cao đối với lĩnh vực công nghệ cao, đặc biệt là các công nghệ chiến lược. Bên cạnh các chính sách ưu đãi, cần có cơ chế hậu kiểm chặt chẽ nhằm kiểm soát, hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách. Đồng thời, việc triển khai phải có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải để bảo đảm sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Ưu đãi vượt trội nhưng phải hậu kiểm chặt chẽ

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh quyết tâm xây dựng Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Công nghệ cao theo hướng mạnh mẽ, phù hợp thực tiễn và thuận lợi nhất cho doanh nghiệp triển khai.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ KH&CN nghiên cứu áp dụng các chính sách ưu đãi ở mức cao nhất hiện nay đối với lĩnh vực công nghệ cao. Trong đó, cần tiếp tục hoàn thiện các cơ chế liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế xuất nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ nghiên cứu, sản xuất nhằm thúc đẩy hình thành các trung tâm nghiên cứu và sản xuất công nghệ cao trong nước.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng lưu ý cần bổ sung các chính sách hỗ trợ về đất đai, nhà ở cho chuyên gia, cơ chế đặt hàng và ưu tiên mua sắm công đối với sản phẩm công nghệ trong nước. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh tín dụng và các ưu đãi tài chính để doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận nguồn vốn phát triển trong lĩnh vực có tính rủi ro cao nhưng mang ý nghĩa chiến lược này.

Phó Thủ tướng cũng thống nhất với đề xuất xây dựng cơ chế thu hút chuyên gia công nghệ chiến lược là người Việt Nam ở nước ngoài trở về làm việc, cống hiến cho đất nước. Theo Phó Thủ tướng, chính sách cần đủ hấp dẫn để các chuyên gia đang làm việc tại các quốc gia phát triển như Mỹ, Anh, Australia… sẵn sàng quay trở về.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh các chính sách về thuế, tài chính và cơ chế đặt hàng phải được thiết kế vượt trội, song song với việc xây dựng tiêu chí, điều kiện và cơ chế hậu kiểm chặt chẽ nhằm bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng, tránh bị lợi dụng.

Đối với chính sách miễn, giảm tiền thuê đất cho doanh nghiệp công nghệ cao, Phó Thủ tướng đánh giá đây là chủ trương đúng, góp phần tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư nhà máy, phát triển sản phẩm phục vụ xuất khẩu và phát triển đất nước. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng cam kết thì cần có cơ chế thu hồi và xử lý nghiêm.

Về thủ tục hành chính, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ KH&CN tiếp thu đầy đủ ý kiến các bộ, ngành để xây dựng bộ tiêu chí chặt chẽ nhưng thủ tục phải đơn giản, dễ tiếp cận.

Phó Thủ tướng giao Bộ KH&CN khẩn trương phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo Nghị định trong thời gian sớm nhất để trình thẩm định, lấy ý kiến theo quy định. Văn phòng Chính phủ sẽ phối hợp thực hiện các thủ tục nhằm sớm ban hành Nghị định, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Gia Huy