Bảo đảm trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới vận hành hiệu quả

Chiều 14/5, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì họp về tình hình, kết quả triển khai thực hiện nhiệm vụ xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới.

Phó Thủ tướng khẳng định đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng được Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trực tiếp quan tâm chỉ đạo. Nhiệm vụ này không chỉ nhằm nâng cao điều kiện học tập cho học sinh vùng biên giới mà còn có ý nghĩa chiến lược về an sinh xã hội, phát triển con người, củng cố quốc phòng, an ninh, giữ dân, giữ đất, giữ biên cương Tổ quốc.

 Phấn đấu có 21 trường hoàn thành trước 30/6

Báo cáo Phó Thủ tướng về tình hình, kết quả triển khai, Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết, tính đến ngày 12/5, trong tổng số 108 trường đã khởi công: 1 trường đã khánh thành, đưa vào sử dụng; 25 trường hoàn thành thi công phần thô và đang thi công hoàn thiện; 50 trường tiến tới hoàn thành thi công phần thô; một số trường đang san lấp mặt bằng, thi công phần móng. Một số địa phương cam kết phấn đấu có 21 trường hoàn thành trước 30/6/2026.

Tuy nhiên, hiện nay có 5 địa phương đang chậm tiến độ so với kế hoạch và một vài trường gặp khó khăn do vị trí thi công có địa chất phức tạp.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) trình bày rõ thêm một số vấn đề. Cụ thể, tổng mức đầu tư các dự án đã bao gồm đầy đủ kinh phí trang thiết bị dạy và học, thiết bị nội trú, hạ tầng công nghệ thông tin, thư viện, thiết bị thực hành, khu sinh hoạt nội trú… để công trình hoàn thành có thể đưa vào vận hành ngay hay chưa? Việc thành lập trường, tuyển sinh, sắp xếp học sinh nội trú, bố trí đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý, nhân viên, cơ chế vận hành, kinh phí hoạt động thường xuyên sau đầu tư đã được các địa phương chuẩn bị đầy đủ chưa?

Đồng thời, Bộ Xây dựng báo cáo về các công trình đang được triển khai theo thủ tục đặc biệt vừa thiết kế, vừa thi công; trách nhiệm hướng dẫn, quản lý chất lượng công trình của Bộ hay của địa phương và giải pháp để kiểm soát chất lượng công trình.

Cũng tại cuộc họp, lãnh đạo các bộ, cơ quan: Quốc phòng; Công an; Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng; Dân tộc và Tôn giáo; Tư pháp; Văn phòng Chính phủ đã thảo luận, cho ý kiến về điều chỉnh dự án, tổng mức đầu tư; quy mô, phương thức đầu tư; nguyên vật liệu xây dựng; cân đối nguồn, nhân lực; vấn đề tuyển sinh;…

Thiết lập cơ chế theo dõi, điều hành tiến độ

Sau khi nghe báo cáo và ý kiến của các đại biểu dự họp, Phó Thủ tướng ghi nhận sự cố gắng của Bộ GD7ĐT, các bộ, cơ quan, địa phương, đặc biệt là việc ưu tiên các nguồn lực để tập trung thực hiện nhiệm vụ Bộ Chính trị giao; theo đó, đã ban hành các quy định, hướng dẫn, kế hoạch triển khai thực hiện…

“Tuy nhiên, phải thẳng thắn nhìn nhận tiến độ triển khai tại một số địa phương còn chậm; công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, bố trí nguồn vật liệu xây dựng còn nhiều khó khăn; tổng mức đầu tư nhiều dự án tăng cao so với khái toán ban đầu; một số nơi còn lúng túng, chưa thật sự quyết liệt, chưa bám sát phương châm “6 rõ””, Phó Thủ tướng lưu ý.

Để bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ được giao, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương tập trung thực hiện một số nội dung.

Trước hết, Bộ GD&ĐT là cơ quan đầu mối chủ trì, chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ về tiến độ, chất lượng, hiệu quả triển khai chương trình.

Bộ cần khẩn trương rà soát toàn bộ tiến độ từng trường và phân loại rõ: Trường bảo đảm tiến độ; trường có nguy cơ chậm tiến độ; trường chậm tiến độ. Từ đó, xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, giải pháp xử lý đối với từng công trình, từng địa phương; thiết lập cơ chế theo dõi, điều hành, đôn đốc, kiểm soát tiến độ hàng tuần, hàng tháng.

Về kinh phí, Phó Thủ tướng đề nghị rà soát chặt chẽ tổng mức đầu tư, nhu cầu vốn từng dự án; làm rõ nguyên nhân tăng vốn; tiết giảm tối đa các hạng mục chưa thực sự cần thiết; bảo đảm đầu tư thiết thực, hiệu quả, phù hợp với nhu cầu thực tế, tránh hình thức, lãng phí.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng hoàn thiện dự thảo Công điện của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền. Trong đó, nêu rõ những địa phương đang chậm tiến độ, địa phương có nguy cơ chậm tiến độ; yêu cầu Bí thư, Chủ tịch UBND các địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm.

Các bộ: Quốc phòng, Công an, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Dân tộc và Tôn giáo và 22 địa phương có các xã biên giới đất liền cử đại diện lãnh đạo tham gia Ban Chỉ đạo xây dựng trường học cho các xã biên giới, gửi Bộ GD&ĐT trước ngày 17/5. Trên cơ sở đó, Bộ GDĐT tổng hợp, hoàn thiện dự thảo Quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo, trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 18/5.

Bộ Quốc phòng, Bộ Công an chỉ đạo, huy động các đơn vị chức năng thuộc ngành hỗ trợ các địa phương thực hiện “chiến dịch”; đồng hành cùng địa phương trong công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm an ninh, an toàn thi công, nhất là tại các địa bàn khó khăn, phức tạp, vùng sâu, vùng xa.

Bộ Tài chính rà soát, báo cáo Thủ tướng Chính phủ về nguồn vốn xây dựng các trường theo đúng chủ trương của Bộ Chính trị, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ trước ngày 16/5; hướng dẫn các địa phương việc sử dụng vốn ngân sách trung ương hiệu quả, đúng quy định.

Bộ Xây dựng rà soát, hướng dẫn việc điều chỉnh dự án, thiết kế bản vẽ thi công-dự toán (nếu có) bảo đảm hiệu quả, tiến độ; theo thẩm quyền, hướng dẫn các địa phương về các cơ chế, giải pháp kiểm soát chất lượng công trình; quan tâm hỗ trợ những vướng mắc của các địa phương theo chức năng, nhiệm vụ thẩm quyền.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc cho các địa phương về nguồn vật liệu xây dựng; đẩy nhanh các thủ tục pháp lý khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, bãi đổ thải,… theo chức năng nhiệm vụ thẩm quyền.

 Nêu cao vai trò, trách nhiệm của địa phương

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng đề nghị Bí thư, Chủ tịch UBND các địa phương trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về tiến độ, chất lượng, tổng mức đầu tư, hiệu quả sử dụng công trình; khẩn trương rà soát từng dự án; chủ động phương án bù tiến độ; huy động tối đa nguồn lực tại chỗ; phát động các đợt thi đua cao điểm; bảo đảm hoàn thành đúng mục tiêu đề ra. Đối với các trường đã khởi công năm 2025, việc sử dụng nguồn lực đầu tư phải tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí, tiêu cực.

Bên cạnh đó, các địa phương phải chủ động cân đối, bố trí ngân sách địa phương, huy động nguồn lực hỗ trợ để chi trả các hạng mục giải phóng mặt bằng và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật có liên quan ngoài hàng rào công trình. Đồng thời, chỉ đạo công tác vận hành sau đầu tư (chuẩn bị đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý, cơ chế nội trú, tuyển sinh, cơ sở vật chất, hạ tầng số; cơ chế quản lý, bảo trì, kinh phí duy tu…) bảo đảm công trình hoàn thành là đưa vào sử dụng được ngay, phát huy hiệu quả thực chất và lâu dài.

Đối với các địa phương chậm tiến độ, Bộ GDĐT tổng hợp, báo cáo cụ thể trách nhiệm người đứng đầu. Trường hợp thiếu quyết liệt, để ảnh hưởng tiến độ chung thì phải kiểm điểm, xử lý trách nhiệm nghiêm túc.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng lưu ý phải tăng cường công tác truyền thông hiệu quả, chặt chẽ, bài bản./.

Thu Sa