Sống đẹp
Văn hóa Sự kiện
Tiktok
Một thời, Max Factor từng là thương hiệu mỹ phẩm được nhiều nghệ sĩ Việt Nam yêu thích. Không chỉ sử dụng để hóa trang biểu diễn, nhiều nghệ sĩ còn sử dụng các sản phẩm của Max Factor trang điểm hàng ngày.
Nhưng có lẽ ít ai biết phía sau thương hiệu ấy là một câu chuyện thú vị cuả người sáng lập, Max Factor, người từng gắn bó với kỹ thuật làm đẹp cho các ngôi sao Hollywood trong suốt thập kỷ và cũng là người đầu tiên định hình cái đẹp cho màn ảnh.
Từ nghề hậu trường…
Max Factor tên thật là Maksymilian Faktorowicz (1877 -1938) sinh ra và lớn lên tại Ba Lan. Do gia đình khó khăn, từ 9 tuổi ông đã được cho đi học nghề làm tóc giả và trang điểm. 14 tuổi, ông đã làm việc tại Korpo, một nhà làm tóc giả và trang điểm cho Nhà hát Opera Hoàng gia Nga. Từ đó, ông tích luỹ cho mình nhiều kinh nghiệm về làm đẹp và chế tạo các sản phẩm làm đẹp, trang điểm.
Sau thời gian tham gia quân đội, ông xuất ngũ và mở cửa hàng bán các sản phẩm như phấn má, kem dưỡng, nước hoa, tóc giả thủ công. Bước ngoặt đến khi mỹ phẩm của ông được một đoàn kịch sử dụng trong các buổi diễn dành cho giới quý tộc Nga. Ông được bổ nhiệm làm chuyên gia mỹ phẩm cho hoàng gia và Nhà hát Opera Hoàng gia Nga.
Năm 1904, ông sang Mỹ và chọn Los Angeles làm nơi lập nghiệp, đúng vào thời điểm ngành công nghiệp điện ảnh đang hình thành. Từ khoảng năm 1908 -1909, ông chính thức trở thành nhà cung cấp tóc giả và các sản phẩm hóa trang sân khấu. Khi đó, ông nhanh chóng nhận ra lớp phấn sân khấu truyền thống quá dày, không phù hợp với máy quay, khiến khuôn mặt diễn viên trở nên thô và mất tự nhiên trên màn ảnh.
Factor bắt đầu thử nghiệm với nhiều hợp chất khác nhau để phát triển một loại mỹ phẩm phù hợp cho phương tiện điện ảnh mới. Đến năm 1914, ông đã hoàn thiện loại mỹ phẩm đầu tiên dành riêng cho phim ảnh. Đó là một loại phấn trang điểm dạng kem loãng, được đóng gói trong lọ và có 12 sắc độ được phân cấp chính xác. Không giống như mỹ phẩm sân khấu, nó sẽ không bị nứt hoặc vón cục. Những sản phẩm này giúp Max Factor trở thành chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này.
Trong những năm tiếp theo, Max Factor không chỉ trang điểm mà còn “thiết kế” khuôn mặt cho diễn viên. Ông làm việc trực tiếp với các hãng phim lớn như Warner Bros., Paramount Pictures và giữ vai trò kiểm soát gần như toàn bộ hình ảnh ngôi sao. Những cái tên như Mary Pickford, Gloria Swanson hay Judy Garland đều gắn với dấu ấn của ông. Mỗi gương mặt không chỉ được làm đẹp mà còn được định hình theo một “vai diễn thị giác” riêng, phù hợp với ánh sáng, ống kính và ngôn ngữ điện ảnh.
Đến đế chế toàn cầu
Điểm đặc biệt trong cách làm của Max Factor là ông nhìn khuôn mặt như một cấu trúc có thể phân tích và hiệu chỉnh. Ông phát triển các bảng màu riêng cho từng diễn viên, tạo ra những sắc độ đặc trưng như tông bạch kim rất sáng, tông trung bình cân bằng hay tông sáng Ai Cập với ánh vàng ấm – những gam màu không chỉ để làm đẹp mà còn được tính toán để phù hợp với ánh sáng, ống kính và hình tượng nhân vật trên màn ảnh.
Những chi tiết như mái tóc bạch kim của Jean Harlow, kiểu tóc bob của Clara Bow, lông mi giả và những lọn tóc đỏ của Lucille Ball , và kiểu môi Hunter’s Bow hay môi kẻ quá đậm của Joan Crawford… đều là kết quả của quá trình tính toán.
Đặc biệt, ông còn phát triển thiết bị đo khuôn mặt, chiếc máy đo từng đường nét trên khuôn mặt, phát hiện những chi tiết chưa hàn hảo nhỏ nhất có thể bị phóng đại trên màn ảnh, từ đó điều chỉnh bằng kỹ thuật trang điểm. Không dừng lại ở đó, ông còn liên tục cải tiến sản phẩm để theo kịp công nghệ điện ảnh. Khi phim có tiếng thay đổi hệ thống ánh sáng, khi phim đen trắng chuyển sang phim màu, ông đều phát triển các dòng mỹ phẩm mới tương thích.
Sản phẩm Pan-Cake ra đời vào cuối thập niên 1930, ban đầu phục vụ phim màu Technicolor, nhưng nhanh chóng trở thành chuẩn mực và lan sang đời sống thường ngày. Chính từ đây, ranh giới giữa trang điểm điện ảnh và trang điểm đời thường bắt đầu được xóa nhòa.
Cũng trong quá trình đó, Max Factor là người phổ biến thuật ngữ “make-up” thay cho “cosmetics”, đưa một khái niệm vốn gắn với sân khấu trở thành ngôn ngữ phổ biến trong đời sống.
Với hành trình làm đẹp và định hình vẻ đẹp của Hollywood, Max Factor không chỉ là tạo ra sản phẩm hay phục vụ các ngôi sao. Ông đã đặt nền móng cho một tư duy mới: cái đẹp có thể được phân tích, chuẩn hóa và tái tạo bằng kỹ thuật.
Những đóng góp của Max Factor cho điện ảnh được ghi nhận bằng giải Oscar danh dự năm 1929. Tên tuổi của ông cũng được khắc trên Đại lộ Danh vọng Hollywood, tại số 6922 đại lộ Hollywood (Los Angeles- Mỹ). Không chỉ dừng lại ở đó, Max Factor còn đi vào văn hóa đại chúng khi được nhắc đến trong ca khúc kinh điển Hooray for Hollywood, với câu hát dí dỏm: “Muốn trở thành diễn viên, hãy tìm đến ông Factor – người có thể biến đôi môi của bạn trở nên hoàn hảo”.
Hoa Nguyễn
Theo dõi Văn Hóa Sự Kiện trên
