Gen Z đi làm: thoải mái thể hiện cá tính, gắn bó không phải là lựa chọn

Cần phải hiểu rằng, gen Z là thế hệ trưởng thành trong thời kỳ Đại suy thoái của kinh tế thế giới. Trong đó, không ít người chứng kiến cảnh gia đình gặp khó khăn về tài chính, nhiều bạn trẻ gen Z quyết tâm xây dựng một nền tảng “tài chính lành mạnh”. Vì vậy, gen Z sẵn sàng làm việc ở bất kỳ vị trí nào mang lại cho họ sự an toàn, nguồn thu nhập vững chắc, ngay cả khi đó không phải là công việc mơ ước của họ lúc ngồi trên ghế nhà trường. Nhưng họ cũng sẵn sàng rời đi khi có một cơ hội tốt hơn vì gen Z không ngại “nhảy việc”.

Lương quan trọng nhưng… môi trường làm việc quan trọng hơn

Một khảo sát gần nhất của Anphabe (đơn vị tư vấn về các giải pháp xây dựng nguồn nhân lực hạnh phúc) cho thấy 56% gen Z coi thu nhập đủ để sống thoải mái và tiết kiệm là yếu tố quan trọng nhất khi chọn công việc. Điều này thể hiện những người trẻ này không chỉ có nhu cầu cơ bản về cuộc sống mà còn thể hiện sự chủ động để có một nền tảng tài chính vững chắc ngay khi họ rời ghế nhà trường để lập nghiệp. Thế nên, doanh nghiệp nơi họ làm việc không chỉ là nơi để kiếm tiền mà đó còn phải là nền tảng thể hiện khát vọng “làm giàu” của gen Z.

Điều đó thể hiện rõ trong kết quả khảo sát khi mà 53% số người được hỏi, cho rằng sự ổn định trong công việc là một ưu tiên khi họ lựa chọn công việc. Nói rõ hơn, khái niệm sự ổn định của gen Z khác với sự ổn định của thế hệ 8x, 9x khi những người trẻ này ngoài việc mong muốn công việc cùng mức lương hấp dẫn thì họ còn quan tâm đến sự thăng tiến của cá nhân, gắn liền với sự phát triển của doanh nghiệp.

Đặc biệt, những lao động thuộc thế hệ Z luôn đặt ra tiêu chuẩn cao về môi trường làm việc khi họ có tư duy “sống cho bản thân”. Thế nên, 49% gen Z đặt mục tiêu được phát triển và đào tạo ngay tại doanh nghiệp họ làm việc. Họ không chỉ muốn được cung cấp công cụ và kiến thức để thực hiện công việc hiện tại mà còn muốn có cơ hội để học hỏi, phát triển kỹ năng mới và tiến xa hơn trong sự nghiệp.

Thống kê từ một website tìm việc cho thấy mức lương trung bình mà gen Z mong muốn sau khi ra trường là 9 triệu đồng/tháng. Không chỉ yêu cầu về mức lương, 88% sinh viên khá giỏi đặt mục tiêu trở thành quản lý trong vòng 2-3 năm. Cùng với đó, những người trẻ này mong muốn mở rộng mối quan hệ, trải nghiệm thú vị, đa dạng, cân bằng công việc – cuộc sống…

Có thể thấy rằng, gen Z đang tìm kiếm môi trường làm việc mà ở đó không đơn thuần là đảm bảo tài chính mà còn phát triển bản thân. Họ mong muốn làm việc trong một môi trường mà những đóng góp của họ được trân trọng, ý tưởng của họ được lắng nghe, và cơ hội để họ nâng cao kỹ năng và kiến thức của mình luôn rộng mở.

Những người trẻ đề cao công việc năng động, không chắc về gắn bó

Khi bước chân vào thị trường lao động, gen Z không chỉ đơn giản tìm kiếm một công việc mà là một sự nghiệp được sống với đam mê và thể hiện giá trị bản thân. Những thống kê cho thấy các ngành dịch vụ, đòi hỏi sự năng động như: ngành Ẩm thực, Nghỉ dưỡng, Dịch vụ tài chính, Bán lẻ/ Bán sỉ/ Thương mại, Công nghệ… đứng đầu trong danh sách các lĩnh vực ưa thích của gen Z.

Điều này không chỉ phản ánh sở thích cá nhân mà còn cho thấy những người trẻ đang có sự nhìn nhận đúng đắn về xu hướng của nền kinh tế thế giới trong tương lai gần. Nhiều gen Z không ưa thích công việc ngồi bàn giấy, gò bó về không gian và thời gian. Thay vào đó, họ thích sự năng động, ưa thích sáng tạo, mở rộng các mối quan hệ… trong môi trường tại nơi họ đang làm cũng như mở rộng ra thế giới bên ngoài.

Cần phải thừa nhận rằng nếu so với 8x và 9x thì thế hệ Z có thể nói là thế hệ với những người trẻ đa dạng. Gen Z lớn lên với sự bùng nổ về công nghệ. Họ có thể dễ dàng tương tác với những người ở khắp nơi trên thế giới và hoàn cảnh khác trực tuyến và chia sẻ ý tưởng, niềm tin và đam mê… Bởi vì sự đa dạng là điều rất bình thường đối với họ, họ khuyến khích và chào đón nó trong các quan hệ và nghề nghiệp của họ.

Những người trẻ này còn có lợi thế là tiếp thu nhanh và dễ thích nghi. Họ không đợi đến lúc đi làm mới học mà trang bị rất nhiều kỹ năng rồi mới tham gia thị trường lao động. Cần phải hiểu rằng, gen Z không xem công việc là tất cả mà là một phần của cuộc sống, và họ mong muốn tìm được sự hài hòa giữa đam mê nghề nghiệp và thời gian dành cho bản thân, gia đình và sở thích cá nhân.

Cuộc sống hiện đại và phát triển, kéo theo đó là nhiều người trẻ trong thế hệ này có điều kiện sống đủ đầy, họ có nhiều cơ hội nghề nghiệp và không đặt nặng về sự cống hiến bằng cách “vắt kiệt sức”. Điều này đối lập hoàn toàn với thế hệ 8x, 9x, khi mục tiêu đôi khi chỉ dừng ở chỗ có công ăn việc làm.

Một đặc tính chung của gen Z đó đều là những người trẻ rất linh hoạt và dễ thích nghi. Họ đã quen sống trong một thế giới luôn thay đổi, đặc biệt là trực tuyến. Vì vậy, họ luôn tìm kiếm sự thay đổi, có khả năng phục hồi cao. Họ không chỉ phản ứng với những thay đổi trong môi trường của họ mà còn xúi giục sự thay đổi khi họ thấy một phương pháp tốt hơn để thực hiện và hoàn thành một nhiệm vụ.

Thế nên, dù luôn yêu cầu một công việc tốt cùng môi trường năng động nhưng sự gắn bó là điều xa xỉ ở thế hệ gen Z. Nên dù công việc tại công ty đang tốt nhưng nhiều người trẻ vẫn chọn rời đi và thay đổi công việc khi thấy mình đã học hỏi được hết ở môi trường cũ hoặc khi nhận được những lời đề nghị với mức đãi ngộ tốt hơn, xứng đáng với năng lực tại thời điểm đó.

Có một môi trường tốt để phát triển năng lực là rất cần thiết với gen Z. Nhưng việc gen Z “nhảy việc” còn phụ thuộc vào chính bản thân doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp đưa ra đãi ngộ kém, mức lương nghèo nàn rồi bắt nhân viên trẻ phải làm việc hết mình, cống hiến thì khó giữ chân được người trẻ gắn bó với nghề.

Thống kê cho thấy, vào năm 2025, thế hệ gen Z chiếm 25% lực lượng lao động trong nền kinh tế. Vì thế, các đơn vị, doanh nghiệp cần phải thay đổi thói quen tuyển dụng, thay đổi môi trường lao động cũng như chính sách làm việc… nếu muốn thu hút những người gen Z gắn bó và đồng hành với sự phát triển của nền kinh tế.

Trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã có những đột phá quan trọng về chính sách thu hút và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đặc biệt là cơ chế mở rộng đối tượng, không chỉ giới hạn bằng cấp mà còn bao gồm những người có năng lực vượt trội, trình độ chuyên môn cao, tài năng đặc biệt một số lĩnh vực và có kinh nghiệm thực tế… Đây là cơ hội vàng cho những thế hệ gen Z thể hiện tinh thần cống hiến và bứt phá, góp phần xây dựng Thủ đô “văn hiến-văn minh-hiện đại”.