Sống đẹp
Văn hóa Sự kiện
Tiktok
Đại học Dược Hà Nội cho rằng việc chuyển đổi cơ sở thành không gian bảo tàng sẽ đánh mất “di sản sống”, gây đứt gãy hệ sinh thái tri thức...
Tại đồ án Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, cơ quan soạn thảo đã đề xuất di dời Đại học Dược Hà Nội, Khoa Hóa học của Đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) để chuyển không gian “Đại học Tổng hợp Hà Nội” tại 13-15 Lê Thánh Tông (phường Cửa Nam) thành khu Bảo tàng đại học thời đại Hồ Chí Minh.
Không gian này được định hướng kết nối với hệ thống các bảo tàng hiện hữu như Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Hồ Chí Minh…
Đại học Dược Hà Nội nói gì?
Trước đề xuất trên, Đại học Dược Hà Nội đã gửi ý kiến góp ý. Theo nhà trường, các cơ sở không chỉ là di sản kiến trúc, mà là di sản sống của tri thức và bản sắc đô thị Hà Nội.
Việc chuyển đổi thành bảo tàng, nếu không được cân nhắc thận trọng, có thể làm suy giảm giá trị thực của di sản; đánh mất một hệ sinh thái học thuật quý giá; và làm nghèo đi đời sống văn hóa đô thị.
Nhà trường chỉ ra 5 nguy cơ khi chuyển đổi thành không gian bảo tàng.
Thứ nhất, đánh mất di sản sống. Đại học Dược Hà Nội không chỉ là một di tích kiến trúc, mà là một thiết chế giáo dục – nghiên cứu đang hoạt động. Tại đây, hàng nghìn sinh viên, giảng viên và nhà khoa học đang tham gia đào tạo, nghiên cứu phát triển thuốc và đóng góp cho hệ thống y tế quốc gia.
Mặt khác, các trường đại học là một hệ sinh thái vận hành liên tục, không phải là bất động sản tĩnh. Việc di dời và chuyển đổi khuôn viên này thành bảo tàng, về bản chất, có thể dẫn tới tình trạng:
- Giữ lại hình thức vật chất nhưng làm gián đoạn dòng chảy học thuật.
- Thay thế một không gian tri thức sống bằng một không gian trưng bày tĩnh.
- Làm mất đi sự tương tác giữa con người và không gian.
Thứ hai, bảo tồn cái xác, đánh mất linh hồn. Một bảo tàng được xây dựng trên nền tảng giải thể các cơ sở giáo dục đang hoạt động sẽ tạo ra nghịch lý di sản vật thể được giữ lại nhưng giá trị phi vật thể (tri thức, ký ức, truyền thống) bị suy giảm hoặc biến mất.
Thứ ba, nguy cơ ‘bảo tàng hóa’ đô thị. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy khi một khu vực bị bảo tàng hóa quá mức sẽ dẫn đến thiếu sức sống, du lịch hóa và suy giảm chức năng đô thị.
Thứ tư, đứt gãy hệ sinh thái tri thức. Việc di dời không chỉ ảnh hưởng đến trường, mà còn làm suy yếu mạng lưới học thuật – xã hội xung quanh và giảm khả năng kết nối quốc tế tại vị trí trung tâm.
Cuối cùng là suy giảm giá trị chiến lược của vị trí. Các cơ sở này hiện nay là điểm giao thoa của học thuật, ngoại giao tri thức, đổi mới sáng tạo. Việc chuyển đổi sẽ làm mất đi lợi thế đặc biệt này.
“Hà Nội với truyền thống nghìn năm văn hiến không chỉ cần gìn giữ ký ức, mà còn cần duy trì và phát triển dòng chảy tri thức sống động, điều đang hiện hữu mỗi ngày trong các cơ sở giáo dục lịch sử của thành phố”, Đại học Dược nhấn mạnh.
Đề xuất giữ nguyên cơ sở
Theo Đại học Dược Hà Nội, trên thế giới, các đại học lớn đều giữ lại cơ sở lịch sử trong trung tâm đô thị, kết hợp mở rộng ra bên ngoài, như Đại học Sorbonne và Paris-Cité (Pháp), Oxford và Cambridge (Anh), Harvard (Mỹ), Vienna (Áo). Điểm chung là cơ sở cũ không bị bảo tàng hóa, các hoạt động học thuật vẫn được duy trì.
Vì vậy, trường đề xuất giữ nguyên cơ sở này, dùng để đào tạo chuyên sâu (sau đại học), nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, thực hiện các nghi lễ học thuật. Với đào tạo bậc đại học, trường dự kiến tổ chức ở khuôn viên mới ở ngoại thành, không ảnh hưởng tới mật độ giao thông ở nội đô.
Thành phố có thể mở một phần không gian cho tham quan, triển lãm, giới thiệu lịch sử giáo dục, kiến trúc do chính nhà trường vận hành, gắn với hoạt động thực tế.
Không chỉ Đại học Dược Hà Nội, theo tờ trình của UBND gửi HĐND thành phố, giới trí thức và sinh viên cũng kiến nghị bảo tồn đối với các công trình có giá trị lịch sử như Đại học Dược Hà Nội, gắn liền với chức năng đào tạo (bảo tồn động).
Việc chuyển đổi thuần túy sang không gian bảo tàng được cho là sẽ làm lãng phí nguồn lực tri thức và giảm tính sống động của di sản.
Đại học Dược Hà Nội thành lập năm 1961, tiền thân là khoa Dược thuộc trường Y Dược khoa Đông Dương. Đây là cơ sở hàng đầu trong việc đào tạo đội ngũ cán bộ dược cho ngành y tế Việt Nam, đặc biệt là đào tạo đội ngũ chuyên gia có trình độ cao ngang tầm khu vực và thế giới. Các ngành đào tạo đại học hiện nay gồm Dược học, Hóa dược, Hóa học, Công nghệ sinh học. Năm 2025, điểm chuẩn của trường dao động 20-24,5 điểm.
Theo dõi Văn Hóa Sự Kiện trên
