Dấu hiệu tích cực nào để chứng khoán Việt “chạm đích” nâng hạng

Sau hơn 25 năm phát triển, thị trường này không chỉ trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, mà còn là “hàn thử biểu” thể hiện năng lực doanh nghiệp và sức khỏe nền kinh tế. Hàng loạt cải cách đã được thực hiện, nhiều điểm nghẽn được gỡ bỏ, và câu hỏi đặt ra lúc này là: đâu là dấu hiệu khả quan nhất có thể giúp thị trường “chạm đích” nâng hạng?

Dù mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán có đạt được trong tháng 9 tới hay không thì những cải cách vừa qua và quyết tâm cải cách tiếp theo vẫn sẽ mang lại nhiều lợi ích cho thị trường và nhà đầu tư. “Chúng tôi khẳng định, nâng hạng không phải là cái đích cuối cùng, mà mục tiêu là nâng tầm thị trường chứng khoán, để thị trường ngày càng minh bạch, ổn định, vận hành hiệu quả, giúp nhà đầu tư có cơ hội tìm kiếm lợi nhuận”, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chia sẻ tại tọa đàm “Lực đẩy dòng vốn mới”.

Tín hiệu tích cực đáng chú ý đến từ cuộc gặp giữa FTSE Russell và Thủ tướng Chính phủ, khi phía Việt Nam nhiều lần đề cập mong muốn được nâng hạng thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, theo đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, nâng hạng không phải là đích đến, mà chỉ là một trong các bước cải cách nhằm phát triển thị trường lành mạnh và bền vững.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang có dấu hiệu tích cực nào để chuẩn bị cho việc nâng hạng lên thị trường mới nổi? Thời gian qua, Chính phủ đã thực hiện nhiều cải cách mạnh mẽ, đặc biệt trong lĩnh vực chứng khoán. Cơ quan quản lý đã tháo gỡ nhiều rào cản, điểm nghẽn. Các tiêu chí “cứng” để nâng hạng hiện đã được đáp ứng; còn các tiêu chí “mềm” thì phụ thuộc nhiều vào trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư nước ngoài với khung pháp lý hiện tại.

Để cải thiện trải nghiệm này, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước liên tục duy trì trao đổi với nhà đầu tư quốc tế, các quỹ lớn. “Tuần nào chúng tôi cũng gặp gỡ các nhà đầu tư nước ngoài để lắng nghe đánh giá của họ về Việt Nam. Họ tỏ ra tích cực và đánh giá cao khung pháp lý cũng như mức độ phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay,” ông Hải nói.

Song song với cải cách thể chế, việc nâng cao chất lượng nhà đầu tư cũng đang được chú trọng. Dự thảo Đề án phát triển nhà đầu tư tổ chức do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước biên soạn hiện đã hoàn thiện, chuẩn bị trình Bộ Tài chính trong tháng này.

Theo đó, một trong những giải pháp lớn là đào tạo nhà đầu tư để thay đổi tư duy “đánh ngắn”, “lướt sóng”, chuyển sang đầu tư dài hạn, có kế hoạch tài chính bài bản. Đây là chiến lược đã được nhiều quốc gia triển khai ở cấp quốc gia, và Việt Nam cũng đang tham khảo mô hình đó.

Riêng với ngành quỹ, đề án đề xuất tiếp tục đa dạng hoá sản phẩm, nhằm đáp ứng khẩu vị khác nhau của nhà đầu tư Việt – vốn có độ tuổi và nhu cầu rất đa dạng. Các sản phẩm quỹ hiện nay còn hạn chế, nên việc đổi mới quy định pháp lý để hình thành thêm nhiều loại quỹ kể cả quỹ chủ động lẫn thụ động là điều cấp thiết.

Song song, việc rà soát lại hạn mức đầu tư đối với từng loại hình cũng đang được Ủy ban thực hiện, nhằm tháo bỏ rào cản cho các công ty quản lý quỹ.

Trên hành trình vươn tầm khu vực, những thành tựu hiện tại của thị trường chứng khoán Việt Nam là rất đáng kể. Nếu xét về vốn hoá, thị trường hiện tương đương Malaysia, thấp hơn Thái Lan một chút nhưng đã vượt Philippines – dù “tuổi đời” mới chỉ một phần tư thế kỷ, so với 100 năm của Philippines, 65 năm của Malaysia, 50 năm của Thái Lan.

Đáng chú ý, trong tuần qua, thanh khoản thị trường chứng khoán Việt Nam đã đứng đầu Đông Nam Á, thậm chí vượt qua Thái Lan. Với hàng trăm doanh nghiệp niêm yết quy mô tỷ đô, thị trường đã vượt xa những ngày đầu với chỉ 2 – 3 doanh nghiệp.

“Chúng tôi rất tự hào vì sự phát triển thần tốc ấy. Dưới góc độ của những người đồng hành, đôi khi nhìn lại, chính chúng tôi cũng thấy bất ngờ”, ông Hải chia sẻ.

Dù việc được nâng hạng trong tháng 9 tới vẫn còn chờ đánh giá cuối cùng, nhưng những nỗ lực cải cách mạnh mẽ cùng sự đồng hành của cơ quan quản lý và nhà đầu tư đã mở ra kỳ vọng lớn cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

Hơn cả một cột mốc xếp hạng, điều quan trọng là từng bước đi đang góp phần nâng tầm thị trường, hướng tới một hệ sinh thái tài chính minh bạch, bền vững và hiệu quả – nơi nhà đầu tư có thể an tâm đồng hành và tìm thấy cơ hội sinh lời dài hạn.

Bảo Thoa