Bên trong kho bí ẩn lưu giữ sự sống sau tuyệt chủng toàn cầu

Công ty công nghệ sinh học Colossal Biosciences – đơn vị từng gây chú ý khi hồi sinh loài sói dire đã tuyệt chủng – vừa công bố kế hoạch xây dựng một “Noah’s Ark hiện đại” nhằm bảo vệ sự sống trên Trái đất.

Theo thông báo, Colossal hợp tác với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) để thành lập World Preservation Lab tại Dubai, nơi sẽ lưu trữ mẫu mô của 100 loài trong một kho sinh học đặc biệt mang tên BioVault.

Các loài được lựa chọn sẽ dựa trên tiêu chí khoa học và khuyến nghị từ các tổ chức bảo tồn, trong đó có Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN). BioVault sẽ lưu giữ vật liệu di truyền đông lạnh bằng công nghệ cryo, nhằm bảo tồn đa dạng gen của nhiều loài. Colossal cho biết cơ sở này sẽ được quản lý bằng robot và AI để giám sát chính xác.

Mục tiêu dài hạn của công ty là lưu trữ hơn 1 triệu mẫu từ hơn 10.000 loài. Trong bối cảnh gần 50% số loài có thể biến mất vào năm 2050, BioVault được kỳ vọng sẽ trở thành nguồn dữ liệu di truyền giúp bảo tồn động vật nguy cấp và thậm chí hồi sinh các loài đã tuyệt chủng.

Tham vọng bảo tồn và nguồn vốn khổng lồ

Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập Colossal, ông Ben Lamm, nhấn mạnh: “Chúng ta đang mất đi các loài với tốc độ đáng báo động. Thế giới cần một mạng lưới BioVault toàn cầu – kế hoạch dự phòng thực sự cho sự sống trên Trái đất.”

BioVault được so sánh với Svalbard Global Seed Vault ở Na Uy, nơi lưu giữ 1,3 triệu giống hạt giống ở nhiệt độ −18°C. Tương tự, BioVault sẽ là “kho dự phòng” cho sự sống, sẵn sàng cung cấp nguồn gen trong trường hợp thảm họa thiên nhiên, chiến tranh hay tai nạn lớn xảy ra.

Colossal từng gây tiếng vang tháng 4/2025 khi công bố thành công hồi sinh loài sói dire – loài từng tồn tại ở châu Mỹ nhưng biến mất khoảng 12.000 năm trước.

Nhóm nghiên cứu đã chiết xuất DNA từ răng 13.000 năm tuổi và hộp sọ 72.000 năm tuổi, kết hợp với gen của sói xám – loài gần gũi nhất hiện nay. Kết quả là 3 cá thể sói dire khỏe mạnh ra đời tháng 10/2024, được đặt tên Romulus, Remus và Khaleesi.

Theo Colossal, thành công này là bước đệm cho việc chuẩn bị đối phó các đợt tuyệt chủng trong tương lai. Giám đốc động vật của công ty, ông Matt James, khẳng định: “BioVault là cam kết bảo vệ sự đa dạng sự sống hiện tại và lời hứa đảm bảo một tương lai bền vững.”

Dự án hợp tác giữa Colossal và UAE được hậu thuẫn bằng nguồn vốn khổng lồ. UAE đã đầu tư 60 tỷ USD thông qua quỹ do Thái tử Sheikh Hamdan bin Mohammed bin Rashid Al Maktoum dẫn đầu, nâng tổng vốn của Colossal lên 615 triệu USD.