Mỹ sẽ phải hy sinh những gì trong cuộc chiến với Iran?

Trong khi EU và Mỹ đang ráo riết tìm cách giảm giá năng lượng đang không ngừng lập đỉnh, các nhà sản xuất Nga lại đang làm ăn phát đạt. Tuy nhiên, tình hình vô cùng bất ổn, và chìa khóa là phải nắm bắt thời cơ.

Cùng đọc bài viết của RIA về vấn đề này.

Điều gì tốt cho Nga?

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) – bà Ursula von der Leyen xác nhận rằng chỉ trong 10 ngày, EU đã phải chi thêm 3 tỷ euro cho việc nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch.

Theo ước tính của bà, kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột, giá khí đốt đã tăng 27% và giá dầu tăng 50%. Bà Ursula von der Leyen nhấn mạnh, EU vẫn dễ bị tổn thương và phụ thuộc vào nguồn cung từ “các khu vực không ổn định”.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng đang gặp nhiều vấn đề, Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã kêu gọi EC nối lại việc mua năng lượng từ Nga.

Bộ trưởng Năng lượng Na Uy Terje Aasland cũng đề xuất khả năng này, nhưng Chủ tịch EC nói đó sẽ là một sai lầm chiến lược và kêu gọi một chiến lược dài hạn nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng của Nga.

Theo người đứng đầu Ủy ban châu Âu, EU có thể xem xét các lựa chọn khác. Bà liệt kê:

“Chúng tôi đang chuẩn bị nhiều lựa chọn khác nhau: Sử dụng hiệu quả hơn các thỏa thuận mua bán điện và hợp đồng chênh lệch giá, các biện pháp hỗ trợ của nhà nước, và xem xét khả năng trợ cấp hoặc áp giá khí đốt”.

Giá dầu tăng cao có thể gây ra cú sốc lạm phát đối với các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ, theo nhận định của Igor Isaev, người đứng đầu trung tâm phân tích Mind Money.

Khoảng 20 triệu thùng sản phẩm dầu mỏ mỗi ngày, tương đương khoảng 1/4 tổng lượng toàn cầu đi qua eo biển Hormuz. Một phần đáng kể lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu cũng đi qua đây.

Việc vận chuyển gần như ngừng hoàn toàn trong khu vực đã dẫn đến các vấn đề kinh tế vĩ mô. Kết quả là, Mỹ, châu Âu và các nước châu Á đang phải đối mặt với một vòng lạm phát mới.

Theo Bloomberg, tại Mỹ, giá xăng đã đạt mức kỷ lục mới trong suốt nhiệm kỳ tổng thống của ông Donald Trump. Giữa lúc Mỹ tấn công Iran và căng thẳng leo thang ở eo biển Hormuz, giá dầu Brent đã tăng vọt từ 72 USD lên 93 USD/thùng, đạt đỉnh trên 119 USD lần đầu tiên kể từ tháng 6/2022.

Thị trường hiện đang trải qua sự biến động cực độ, Isaev nhận định. “Mặc dù đã điều chỉnh, giá dầu Brent vẫn cao hơn 20-30% so với mức trung bình của những tháng gần đây, và việc đánh giá lại rủi ro đang được tiến hành”, ông giải thích.

Về vấn đề này, ông Trump đã tuyên bố quyết định dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của một số quốc gia nhằm kiểm soát giá cả, nhưng không nêu rõ đó là những quốc gia nào.

Nắm quyền kiểm soát

Cùng lúc đó, theo Bloomberg, giá dầu thô Urals của Nga đã vượt trội so với dầu thô Brent chuẩn trên thị trường Ấn Độ. Ở thời điểm đỉnh điểm, giá dầu đạt 103 USD/thùng.

“Với mức giá cắt giảm 59 USD được quy định trong ngân sách, những con số này có vẻ hấp dẫn đối với cả các công ty dầu mỏ và ngân sách, nhưng do mức chiết khấu cao đối với dầu trong nước, việc đạt được lợi nhuận tối đa có thể khó khăn”, ông Isaev nhận định.

Tổng thống Vladimir Putin kêu gọi các công ty năng lượng nắm bắt thời cơ và sử dụng nguồn thu xuất khẩu bổ sung để giảm nợ ngân hàng, đồng thời chỉ thị chính phủ và Ngân hàng Trung ương giám sát quá trình này.

Tổng thống Putin cảnh báo sự thay đổi trong cán cân cung cầu dầu sẽ dẫn đến một thực tế giá cả ổn định mới.

“Việc giá năng lượng tăng cao hiện nay đang tạo ra cơ hội cho Nga, nhưng để hiện thực hóa những lợi ích này cần có một chính sách cân bằng và xem xét các hạn chế về cấu trúc. Đặc biệt, nguồn thu xuất khẩu bổ sung, nhằm mục đích giảm gánh nặng nợ, có thể cải thiện môi trường đầu tư trong lĩnh vực nhiên liệu và năng lượng trong nước.

Điều quan trọng là phải tận dụng thời điểm thuận lợi này để hiện đại hóa cơ sở hạ tầng và phát triển công nghệ chế biến sâu”, ông Namer Radi, Phó Trưởng ban Hợp tác Quốc tế và Xuất khẩu tại Opora Rossii, nhận định.

Trước hết, nguồn thu bổ sung sẽ cho phép Nga giảm chi tiêu cho ngân sách và quỹ dự trữ, theo nhận định của Alexander Gorushkin, chuyên gia tư vấn cấp cao tại công ty tư vấn TRIADA Partners.

Tuy nhiên, việc tăng giá hiện nay không giải quyết được các vấn đề mang tính cấu trúc về sự phụ thuộc vào xuất khẩu hàng hóa, những hạn chế về công nghệ do lệnh trừng phạt và thị trường tiêu thụ thu hẹp.

Chuyên gia giải thích: “Giá dầu cao chỉ mang lại sự giảm nhẹ tạm thời, cho phép chính phủ điều chỉnh chi tiêu trong bối cảnh dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 chỉ khoảng 1,3%, và các khoản chi tiêu quân sự và xã hội vẫn rất lớn”.

Cơ hội

Tuy nhiên, các chuyên gia đều đồng ý rằng không nên kỳ vọng giá cả sẽ duy trì ở mức cao do tình trạng dư cung cơ bản trên thị trường.

Ông Isayev cho rằng, những đợt tăng giá này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, vì vậy giá dầu cao chỉ mang lại cho Nga một “cơ hội chiến thuật”.

Mỹ đã yêu cầu Israel kiềm chế không tấn công thêm vào các cơ sở năng lượng của Iran, đặc biệt là cơ sở hạ tầng dầu mỏ. Các nhà phân tích tin rằng cường độ xung đột có thể sẽ giảm.

Tuy nhiên, trong bối cảnh bất ổn cao, giá dầu hiện đang biến động rất mạnh, ông Isaev nhận định. Ông ước tính phạm vi giá có khả năng xảy ra nhất trong tương lai gần là từ 85 đến 100 USD/thùng.

Về lâu dài, mọi thứ sẽ phụ thuộc vào hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz và sản lượng khai thác của các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư. Đồng thời, do Mỹ lo ngại về mức giá cao như vậy và do đó sẽ tìm cách giảm giá càng nhanh càng tốt.