Công tác kiểm tra, giám sát trong tình hình mới: Đảm bảo không để ‘vùng tối’, ‘khoảng trống’

Sáng 21/1, tiếp tục phiên thảo luận tại hội trường về các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, thay mặt Đảng bộ Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Văn Rón trình bày tham luận với chủ đề “Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới”.

“Làm nghiêm từ trên xuống”, không có vùng cấm

Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã tập trung xây dựng, ban hành và tham mưu cho Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành cơ bản đầy đủ các quy định, quy chế, kết luận về chương trình quan trọng về công tác kiểm tra, giám sát kỷ luật của Đảng. Trong đó, tập trung vào việc hoàn thiện về hệ thống các nguyên tắc, về phương pháp, về quy trình kiểm tra, giám sát của Đảng.

Đây là cơ sở, căn cứ để phát hiện và xử lý kỷ luật nghiêm minh các vi phạm trong Đảng, tạo điều kiện thuận lợi cho cấp ủy, Ủy ban Kiểm tra các cấp thực hiện thống nhất nhiệm vụ kiểm tra, giám sát từ Trung ương đến cơ sở. Đồng thời, giáo dục, phòng ngừa, ngăn chặn về vi phạm với mục tiêu là đổi mới, nâng cao về chất lượng, hiệu lực, hiệu quả về công tác kiểm tra giám sát và kỷ luật Đảng.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương và Ủy ban Kiểm tra các cấp đã tổ chức thực hiện toàn diện các nhiệm vụ theo quy định của Điều lệ Đảng và nhiệm vụ Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, cấp ủy cùng cấp giao một khối lượng công việc rất lớn, tăng nhiều và phức tạp hơn so với nhiệm kỳ trước đây. Cùng với đó là chất lượng, hiệu quả công việc ngày càng được nâng lên.

Nhiều vụ việc phức tạp, nhạy cảm, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều địa phương gây bức xúc trong xã hội đã được phát hiện, làm rõ, kết luận và xử lý kỷ luật một cách nghiêm minh nhiều tổ chức Đảng và đảng viên vi phạm. Với tinh thần “làm nghiêm từ trên xuống,” “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” nhưng cũng rất nhân văn, mục đích chính là làm cho tổ chức Đảng và đảng viên thấy được về vi phạm, khuyết điểm của mình để sửa chữa, khắc phục.

Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát cũng kịp thời phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong lãnh đạo quản lý với những bất cập trong cơ chế, về chính sách, về pháp luật để đề xuất về kiến nghị các cấp có thẩm quyền để bổ sung, sửa đổi cho phù hợp với thực tiễn…

Qua công tác kiểm tra giám sát tại trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã rút ra bài học kinh nghiệm. Trong đó, các cấp ủy Đảng, tổ chức Đảng, nhất là người đứng đầu cấp ủy phải thực sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện tốt về công tác kiểm tra giám sát ở địa phương, đơn vị mình một cách chủ động, trách nhiệm theo tinh thần: “Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo.”

Chủ động phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa

Thực tiễn đã chứng minh ở đâu cấp ủy và nhất là người đứng đầu đã quan tâm, trực tiếp chỉ đạo và làm gương thì ở đó công tác kiểm tra có sức nặng và “thanh bảo kiếm” mới thực sự là sắc bén.

Nhiệm kỳ Đại hội XIII đã chứng minh sự lãnh đạo chỉ đạo sát sao của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đồng chí Tổng Bí thư là điểm tựa vững chắc nhất để Ủy ban Kiểm tra các cấp dám chạm vào những mảng tối, những pháo đài tưởng chừng là bất khả xâm phạm.

Thực hiện đồng bộ giữa kiểm tra và giám sát theo phương châm: “Giám sát phải mở rộng,” “kiểm tra phải có trọng tâm, trọng điểm,” trong đó coi trọng giám sát thường xuyên để nhắc nhở, cảnh báo, chủ động phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn.

Việc xử lý kỷ luật phải nghiêm minh, song cần phải trên tinh thần nhân văn, “trị bệnh để cứu người,” kỷ luật một vài người để cứu muôn người.

Qua kiểm tra, không những chỉ ra về sai phạm mà còn nhận diện những sơ hở, những bất cập về cơ chế để kiến nghị sửa đổi một cách hoàn thiện về thể chế.

Công tác phối hợp phải đồng bộ, nhịp nhàng, “trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt.” Nhiệm kỳ XIII ghi dấu ấn về sự phối hợp chặt chẽ giữa kiểm tra, giám sát của Đảng với thanh tra, kiểm toán và các cơ quan bảo vệ pháp luật. Thực hiện nghiêm nguyên tắc công tác kiểm tra giám sát và kỷ luật của Đảng đi trước, tạo tiền đề cho kỷ luật hành chính và xử lý pháp luật.

Bên cạnh đó, thường xuyên quan tâm xây dựng tổ chức bộ máy cán bộ Ủy ban Kiểm tra và cơ quan của Ủy ban Kiểm tra để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Thực hiện quyết liệt, triệt để, có hiệu quả công tác chuyển đổi số của ngành kiểm tra, gắn với chuyển đổi số quốc gia.

Chuyển trọng tâm sang “kiểm tra, giám sát trên dữ liệu”

Tại Đại hội, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Văn Rón cho biết, bước sang nhiệm kỳ Đại hội XIV, công tác kiểm tra, giám sát cần đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp, cách thức tổ chức, phải là phương thức lãnh đạo chủ yếu, là công cụ quan trọng để giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng; gắn kiểm tra, giám sát với kiểm soát quyền lực; chuyển nhanh, mạnh mẽ trọng tâm từ “xem xét, xử lý” sang “phòng ngừa, cảnh báo từ sớm, từ xa, ngay từ cấp cơ sở” nhằm đảm bảo “đi đúng hướng-làm đúng cách-đạt hiệu quả thực chất” các chủ trương, quyết sách lớn của Đảng; không để “khoảng trống,” “vùng tối” mà công tác kiểm tra, giám sát của Đảng không vươn tới được.

Theo Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Văn Rón, công tác kiểm tra, giám sát nhiệm kỳ tới cần nhận thức một cách đầy đủ, đúng đắn hơn và tập trung để thực hiện quyết liệt, đồng bộ một số nhiệm vụ chủ yếu.

Trước hết là đổi mới một cách mạnh mẽ về tư duy, phương pháp về công tác kiểm tra giám sát, nâng cao hơn nữa nhận thức, trách nhiệm và quyết tâm chính trị của cấp ủy, tổ chức Đảng và cán bộ đảng viên về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng.

Ngay sau Đại hội, công tác kiểm tra giám sát của Đảng phải bám sát vào nhiệm vụ chính trị, chương trình hành động và công tác xây dựng Đảng nói chung cũng như thực tiễn của từng địa phương đơn vị để triển khai thực hiện; đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo chỉ đạo thường xuyên của cấp ủy Đảng đối với công tác này.

Đồng thời, xây dựng hoàn thiện các quy định về phòng, chống tham nhũng, lãng phí tiêu cực gắn với cơ chế kiểm soát về quyền lực và kỷ luật của Đảng, kỷ luật hành chính, xử lý bằng pháp luật gắn với việc xây dựng và hoàn thiện về cơ chế, về chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức để cán bộ đảng viên “không thể tham nhũng,” “không dám tham nhũng” và “không cần tham nhũng.”

Cần có cơ chế để bảo vệ, khuyến khích cán bộ đảng viên dám nghĩ, dám làm, mạnh dạn, đi đầu trong đổi mới vì sự nghiệp phát triển. Việc kết luận, xử lý các vi phạm cần đặt trong những điều kiện, bối cảnh lịch sử cụ thể để có quan điểm xử lý khách quan, đúng đắn và phù hợp.

Cấp ủy, Ủy ban Kiểm tra các cấp cần nâng cao hơn nữa về chất lượng, về hiệu quả để tạo bước tiến mới trong công tác kiểm tra giám sát và thi hành kỷ luật của Đảng… Thực hiện chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động của ngành kiểm tra Đảng, chuyển trọng tâm sang “kiểm tra, giám sát trên dữ liệu”.

Các cơ quan tham mưu giúp việc của cấp ủy tăng cường và phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, Ủy ban Kiểm tra cùng cấp để tham mưu giúp cho cấp ủy tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm tra giám sát thuộc lĩnh vực được phân công phụ trách.

Chi bộ chủ động kiểm tra giám sát đảng viên, kịp thời phát hiện, uốn nắn, khắc phục thiếu sót, khuyết điểm của đảng viên tại chi bộ ngay từ khi mới manh nha để phòng ngừa, ngăn chặn xảy ra vi phạm ở trong nội bộ.

Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng về công tác nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng để nâng cao về khả năng dự báo về tình hình vi phạm của tổ chức Đảng và đảng viên, nhất là những vi phạm mới do tác động về hội nhập kinh tế quốc tế, sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ mới trong vận hành về chính quyền địa phương hai cấp. Chú trọng nghiên cứu các chủ trương và biện pháp cơ chế về chính sách để phát hiện sớm, chủ động phòng ngừa, ngăn chặn xảy ra về việc vi phạm.

Tiếp tục kiện toàn Ủy ban Kiểm tra và tổ chức bộ máy cơ quan Ủy ban Kiểm tra các cấp phải phù hợp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. Xây dựng đào tạo đội ngũ cán bộ ngành kiểm tra của Đảng đủ phẩm chất, năng lực, uy tín và chuyên môn nghiệp vụ tương xứng, ngang tầm để thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng trong tình hình mới.

Hải Anh