Tiếc cho ‘Mùi phở’

Kết quả phòng vé hiện tại có lẽ là cú sốc với Minh Beta và cả đoàn phim Mùi phở.

Từng là á quân presale với lượng vé đặt trước ấn tượng trong dàn phim Tết, nhưng khi bước vào cuộc đua chính thức, Mùi phở ngày càng bị dàn đối thủ bỏ lại rất xa.

Phim mới mang về 35 tỷ đồng, thành tích khiêm tốn nhất dàn phim Tết Bính Ngọ 2026. Các chỉ số phòng vé cũng giảm liên tục, báo hiệu “sức khỏe” phim bất ổn và hành trình chiếu rạp khó kéo dài. Những chiến dịch quảng bá bài bản, sự tham gia của bộ đôi sao hài hàng đầu hai miền Bắc – Nam là Xuân Hinh cùng Thu Trang, cho tới những bài đăng của đạo diễn mong phim được khán giả ủng hộ có vẻ như vẫn không đủ để giúp tác phẩm “lan tỏa” tự nhiên ngoài rạp.

Có bản sắc nhưng giới hạn tệp khán giả?

Giữa hàng nghìn bình luận khen chê trái chiều trên mạng xã hội, điểm chung mà nhiều người nhắc về Mùi phở là ranh giới tệp khán giả.

Chuyện phim xoay quanh những rối ren trong một gia đình làm phở bò ở miền Bắc Việt Nam. Chủ quán phở Mùi, ông Mùi, luôn canh cánh nỗi lo khi chưa thể tìm được người nối nghiệp. Con trai ông không mặn mà với ngón nghề truyền thống. Nhưng vì sợ bí quyết gia truyền bị lộ, ông Mùi nhất quyết không truyền nghề cho con gái và con rể.

Mùi phở có một số cảnh tôn vinh món ăn “quốc hồn quốc túy” của dân tộc, khi những công đoạn chuẩn bị, sơ chế nguyên liệu cho tới chế biến đều được tái hiện rất đẹp trên màn ảnh, kích thích vị giác của người xem và khiến họ phải thòm thèm.

Thế nhưng, dù lấy tên Mùi Phở, “phở” xuất hiện chỉ với vai trò điểm tựa, một viện cớ để chuyện phim diễn ra chứ không phải tuyến nội dung chính. Đặt ở trung tâm tác phẩm vẫn là tình cảm gia đình, khi các thành viên xung đột trong suy nghĩ, lối sống nên phải học cách dung hòa với nhau, như một bát phở phải hài hòa mùi vị dù cho có nhiều nguyên liệu.

Tức đứa con tinh thần của Minh Beta mượn phở để kể câu chuyện gia đình, vốn là đề tài mà khán giả bất cứ đâu cũng dễ đón nhận.

Thế nhưng, việc đặt tên Mùi phở vô tình vạch ra ranh giới cho khán giả. Không ít ý kiến cho rằng phở không phải món ăn đặc trưng ở miền Trung và miền Nam. Nên bộ phim của Minh Beta, ngay từ nhan đề, đã vô tình “định vị” bản thân là một tác phẩm dành cho thị trường phía Bắc, hạn chế sức hút ở nhiều khu vực khác.

Minh Beta cũng không giấu tham vọng chinh phục thị trường ngoài Bắc khi dành vai chính cho Xuân Hinh. Vua hài đất Bắc với hàng chục vở diễn đã in đậm trong ký ức nhiều thế hệ khán giả, mà nổi bật phải kể tới Người ngựa ngựa người, Thị Hến kén chồng, Người lịch sự hay Lý Toét xử kiện… Còn trong tác phẩm của Minh Beta, nghệ sĩ vào vai ông chủ quán phở Mùi, với nhiều nỗi niềm, trăn trở về việc tìm ra người phù hợp để truyền dạy bí quyết nấu phở.

Nói như cô con dâu, ông Mùi làm phở hơi phí, phải lên sân khấu mới đúng vì ông thích diễn. Ông bày đủ trò để ép các con theo ý mình, thậm chí làm đám cưới với cô gái có vấn đề thần kinh để “đẻ thêm một đứa nối dõi”, dọa các con không kế nghiệp thì không được chia tài sản.

Nửa đầu phim là màn tung tẩy của Xuân Hinh trong hình tượng một ông Mùi tuổi đã già nhưng bất chấp, chua ngoa và có chút “dở hơi”. Ông chẳng ngại xắn tay áo đấu khẩu với đối thủ là ông Dần, thông gia kiêm chủ quán phở gà phía đối diện, hay nổi xung quát tháo át vía gái trai dâu rể vì làm trái ý.

Những khán giả ra rạp vì Xuân Hinh hẳn sẽ được giải khuây khi thấy một hình tượng Xuân Hinh quá đỗi quen thuộc xuất hiện trong Mùi phở. Ông mang kiểu vai diễn, nét diễn đã tạo thành thương hiệu lên phim, chọc cười người xem bằng biểu cảm, giọng điệu chua ngoa, cường điệu nhưng cũng quá đỗi lém lỉnh, duyên dáng. Chưa kể, nghệ sĩ còn chiêu đãi người hâm mộ những tiết mục tài năng từ chầu văn tới hát chèo, đối đáp làm thơ tưng bừng…

Thế nhưng, Mùi phở dường như “tôn Xuân Hinh hơn là tôn phở”. Người ta chưa thấy một ông Mùi chủ quán phở với mấy mươi năm cuộc đời lăn lộn với nghề, mà chỉ bắt gặp một Xuân Hinh với những gì làm nên tên tuổi, được đưa lên màn ảnh rộng.

Những người xem không quen thuộc với hài Xuân Hinh sẽ thấy một ông Mùi làm lố đến mức “ô dề”, hợp sân khấu nhưng lại thành ra thiếu tiết chế trên màn ảnh. Mặt khác, những mảng miếng hài dựa trên lối đối chữ đặc trưng kiểu Bắc, hay phong cách sinh hoạt cho đến ngôn ngữ đối thoại của Mùi phở đều mang đậm dấu ấn vùng miền.

Lựa chọn này giúp phim có bản sắc riêng, song cũng khiến tệp người xem không tránh khỏi việc bị giới hạn.

Cần tiết chế

Ở lần đầu thực hiện một dự án điện ảnh, Minh Beta cho thấy một số phát hiện và ý tứ riêng đáng khích lệ. Chỉ tiếc là anh thiếu kinh nghiệm trong việc “chế biến” những nguyên liệu ngon thành món ăn hấp dẫn.

Mùi phở bị “nồng”, bởi quá nhiều gia vị và cách nêm nếm quá tay. Hạn chế của phim ở chỗ kịch bản chưa cung cấp đủ không gian cho các mối quan hệ phát triển, cho xung đột có cơ hội được hóa giải tận tường.

Vì dành nhiều thời lượng thêm hoa vẽ lá, các tình huống trong mạch truyện chính về tình cảm gia đình không đủ chiều sâu, lại nặng tính minh họa. Mọi thứ đều mang cảm giác bị làm quá lên theo cách chuyện bé xé ra to, đặc biệt khi biên kịch không đưa ra backstory và lý do hợp lý cho mỗi quyết định của nhân vật.

Mùi phở chưa làm rõ tình yêu mãnh liệt của ông Mùi với phở xuất phát từ đâu, và nguyên nhân mà nhân vật sống chết phải giữ kín bí quyết. Nếu là vì nó đã làm nên thương hiệu, nuôi sống cả gia đình, thì việc các con chẳng ai đoái hoài đến bất kể điều kiện tài chính kém dư dả càng trở nên bất hợp lý.

Đến lúc này thì chuyện phim trở nên quẩn quanh, chỉ đưa ra vấn đề và tình huống đột ngột mà thiếu những lý giải thỏa đáng. Sự khiên cưỡng càng thể hiện trong quyết định ông Mùi lấy vợ trẻ như một kế sách để thách thức các con. Để rồi, cao trào là khi người cháu Sá Sùng bị… bắt cóc và đòi tiền chuộc, khiến mọi thành viên trong gia đình tá hỏa và mới có dịp bày tỏ nỗi lòng, giải quyết mọi mâu thuẫn.

Cao trào kiểu tiểu phẩm hài như vậy nặng tính diễn họa, lại quá phi logic khi một sự việc cực kỳ nghiêm trọng mà gia đình muốn tự giải quyết nội bộ, tạo ra lỗ hổng lớn nhất phim.

Một số chi tiết cho thấy sự thiếu quan sát tỉ mỉ của biên kịch khi khắc họa yếu tố vùng miền, từ văn hóa lịch sự trong bữa cơm đến phản ứng đập bàn đập ghế, nói chuyện bỗ bã, ăn uống nhồm nhoàm, phun thức ăn… một cách kệch cỡm.

Một hạn chế khác của Mùi phở ở chỗ khâu dựng còn vụng về, cách dựng phim thiếu chất điện ảnh. Việc tham lam nhạc nền và hiệu ứng âm thanh để mồi chài cảm xúc khán giả là không cần thiết. Không khí sôi động ngày Tết không nhất thiết phải thể hiện bằng những cảnh chí chóe ồn ào kèm những đoạn nhạc EDM “lên là lên” và thoại chồng chéo nhau như vậy.

Đạo diễn dường như loay hoay, chưa tìm ra được tình huống có tác động sâu sắc tới hành trình tỉnh thức của nhân vật – những người vốn chất đầy những chấp niệm khó buông bỏ, thay vào đó phải liên tục thêm mắm dặm muối mọi thứ để chọc cười người xem. Trong khi, điều khiến khán giả thấy vui vẻ, ấm áp thực sự lại là khoảnh khắc các thành viên trong gia đình trò chuyện, tương tác tự nhiên, hay khi đứa cháu đích tôn lần đầu làm ra bát phở bưng lên mời ông nội. Bí quyết đặc biệt của ông Mùi là… mắm tôm, loại gia vị nặng mùi nhưng biết cách chế biến lại giúp nồi nước dùng đậm đà ngây ngất.

Ông Mùi đã tìm được gia vị cho bát phở Mùi danh bất hư truyền, hương vị đặc sắc mà thực khách hễ ăn là nhớ. Tiếc là Minh Beta chưa tìm được gia vị cho Mùi phở của mình trở thành một món ngon khó quên như vậy.