Khắc phục những hạn chế, bất cập trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo

Trình bày Tờ trình dự án Luật, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong cho biết, Luật được xây dựng và ban hành nhằm thể chế hóa kịp thời, có hiệu quả chủ trương về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp; sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo hiện hành, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

Luật được xây dựng trên quan điểm bám sát chủ trương, chính sách tại các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong lĩnh vực tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước.

Bảo đảm tuân thủ Hiến pháp năm 2013 (được sửa đổi năm 2025) và tính đồng bộ, thống nhất với các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.

Bố cục của dự án luật gồm 4 điều. Cụ thể, Điều 1 – Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân. Điều 2 – Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại. Điều 3 – Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tố cáo. Điều 4 – Điều khoản thi hành.

Dự thảo Luật lược bỏ 1/36 điều của Luật Tiếp công dân, 1/70 điều của Luật Khiếu nại; lược bỏ một số nội dung tại các điểm, khoản của 4/36 điều của Luật Tiếp công dân, 1/70 điều của Luật Khiếu nại, 1/67 điều của Luật Tố cáo; bổ sung 1 điều vào Luật Tiếp công dân, 1 điều vào Luật Khiếu nại; bổ sung nội dung 3/36 điều của Luật Tiếp công dân, 6/70 điều của Luật Khiếu nại, 4/67 điều của Luật Tố cáo; sửa đổi, hoàn thiện 8/36 điều của Luật Tiếp công dân, 5/70 điều của Luật Khiếu nại, 4/67 điều của Luật Tố cáo; sửa kỹ thuật đối với 2/36 điều của Luật Tiếp công dân, 6/70 điều của Luật Khiếu nại.

Sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo tập trung sửa đổi, bổ sung những vấn đề cụ thể là: Thể chế hóa chủ trương về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp; sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, trong đó có lược bỏ quy định liên quan đến cấp huyện trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; điều chỉnh thẩm quyền, trách nhiệm trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo mô hình tổ chức mới của chính quyền địa phương, của Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, hệ thống cơ quan thanh tra; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước và các cơ quan, đơn vị tham mưu ở các cấp, các ngành trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Thể chế hoá chủ trương của Đảng về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia: Bổ sung quy định về tiếp công dân trực tuyến; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo để phục vụ công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Đồng thời, thể chế hóa chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính.

Khắc phục những bất cập, khó khăn, vướng mắc trong thực hiện Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo để góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Hải Liên