Giá nhà đất sẽ trở lại “mặt đất” để người thu nhập thấp có nhà

Từ sự ngậm ngùi…

Làm thế nào để có thể mua được nhà ở xã hội (NƠXH) là nỗi trăn trở, hay nói đúng hơn là ước mơ “xa xỉ”, rất khó chạm tới với những người lao động thu nhập thấp trong nhiều năm qua

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 444, giao chỉ tiêu hoàn thành NƠXH đến năm 2030 cho từng địa phương cụ thể. Đây là bước triển khai quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn hộ NƠXH cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp trong giai đoạn 2021 – 2030. Điều này đã khiến cho nhiều người có thêm hy vọng.

Thời gian qua, nguồn cung căn hộ có giá bán dưới 3 tỷ đồng tại thị trường Hà Nội rất hiếm hoi. Vì thế, các dự án NƠXH được người dân mong đợi. Chị Nguyễn Thị Thủy Chung, một lập trình viên sống và làm việc ở Hà Nội gần 10 năm vui mừng cho biết: “Vợ chồng mình tốt nghiệp đại học xong thì cùng xin việc làm ở Hà Nội, đến nay đã gần 10 năm vẫn chưa mua nổi nhà. Thu nhập của cả hai cũng gần 30 triệu đồng, nhưng chi phí sinh hoạt ở thành phố rất tốn kém, chi phí thuê nhà cũng đắt đỏ. Nhà hai đứa con, thuê chỗ rẻ quá thì lại không đảm bảo an toàn, thuê chỗ đắt thì không bỏ ra được tiền tiết kiệm.

Gần đây, nghe ngóng thông tin sắp tới sẽ có 1 triệu căn hộ NƠXH với giá thấp, cả nhà mình đều vui mừng, hy vọng. Chỉ mong sao có thể mua được một căn để an cư, lạc nghiệp”.

Cũng nuôi hy vọng như nhà chị Chung, chị Lê Thị Hoài lại khá hoang mang khi đặt niềm tin vào NƠXH. Chị Hoài là mẹ đơn thân, sau ly hôn chị mang theo 2 con nhỏ đi thuê nhà ở. Là lao động hợp đồng làm tại một đơn vị hành chính sự nghiệp, thu nhập của chị Hoài không đủ để lo cho cả 3 mẹ con, nên ngoài công việc chính, chị còn phải bán hàng online để kiếm sống.

Nhiều lúc chị muốn bỏ về quê, nhưng cả hai con đều học tập ở Hà Nội từ lâu, nên chị cố gắng bám trụ, hy vọng mua được NƠXH để đỡ phải đi thuê trọ hết chỗ này đến chỗ khác.

Thế nhưng, qua tìm hiểu chị Hoài được biết, lợi dụng khan hiếm nguồn cung, nhiều nhóm đối tượng giả mạo thông tin mở bán các dự án NƠXH để lừa đảo, chiếm đoạt tiền của người dân.

Ngay tại dự án NƠXH tại Hạ Đình, xã Tân Triều (huyện Thanh Trì, Hà Nội), từ khi dự án còn chưa xong các thủ tục đầu tư xây dựng, nhưng trên các trang mạng đã xuất hiện thông tin bán nhà, khiến chị Hoài hoang mang.

“Theo như một số môi giới nói, nếu không đặt chỗ trước sẽ không “đến lượt”, vì bây giờ đã có hàng nghìn hồ sơ chờ sẵn. Nhưng nếu đặt trước mà bị lừa thì sao? Tôi cũng đi hỏi cách nộp hồ sơ trực tiếp với chủ đầu tư như thế nào, thì không ai rõ. Với chủ trương của Chính phủ, tôi rất hy vọng mình có cơ hội sở hữu NƠXH, nhưng làm thế nào để “đến lượt” thì vẫn rất mong manh.

Tôi mong muốn trong thời gian tới, các thủ tục nhận hồ sơ được chủ đầu tư dự án nhận và xét duyệt công khai, không đẩy qua các “sàn” khác nhau như nhà ở thương mại, để người thu nhập thấp không mất tiền “chênh” cho môi giới.

Chúng tôi nghèo mới cần mua NƠXH, vậy mà phải cộng với tiền “chênh” qua một công ty trung gian, thì giá đã ngang với giá nhà ở thương mại”, chị Hoài chia sẻ.

Phóng viên có mặt tại dự án NƠXH Hưng Thịnh thuộc Khu đô thị mới Kiến Hưng Hà Đông vào trưa ngày 6/3. Qua tìm hiểu, dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở Hưng Thịnh do liên danh Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Đô thị Kiến Hưng và Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Hợp Phú làm chủ đầu tư.

Dự án có quy mô 3 khối nhà ở, cao 6 tầng, bao gồm các tòa OXH1, OXH2, OXH3. Tổng số căn hộ tại dự án là 500 căn, trong đó, có 305 căn NƠXH để bán, 103 căn NƠXH cho thuê và 92 căn nhà ở bán thương mại. Gần đây, đơn vị này đã bán các căn cho thuê và được nhiều người có thu nhập thấp mua lại.

Anh Lê Thanh Hải, một cư dân ở đây cho biết: “Trước đây tôi mua căn hộ chưa đến 800 triệu đồng, lại còn được vay ưu đãi, nên gia đình chúng tôi mới có cuộc sống ổn định như bây giờ. Mấy năm gần đây, giá nhà tăng quá cao, người thu nhập thấp không thể mua được. Mong rằng, Hà Nội sẽ có nhiều dự án nhà xã hội thế này, để người thu nhập thấp có cơ hội an cư như chúng tôi”.

Tương tự, các khu NƠXH như Phú Lãm (Hà Đông), nhiều cư dân ở đây đã có cuộc sống ổn định và lạc nghiệp. Dự án khu NƠXH Phú Lãm gồm 5 tòa nhà cao tầng CT01, CT02, CT03, CT04, CT05. Mỗi tòa có 18 tầng, 1 tầng hầm. Trong đó, tầng 1 xây dựng thương mại dịch vụ, sinh hoạt cộng đồng, tầng 2-18 xây dựng căn hộ chung cư. Mới đây, Sở Xây dựng Hà Nội vừa thông tin về việc tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua NƠXH đợt 1 tại dự án khu NƠXH này sau 5 năm cho thuê.

Anh Nguyễn Minh Đức, một cư dân thuê nhà ở đây đã 5 năm vui mừng chia sẻ: “Gia đình tôi đang làm hồ sơ để mua lại căn hộ mà mình đã ở suốt 5 năm qua, giá bán khoảng gần 14 triệu đồng/m2. Tôi hy vọng sẽ chính thức được sở hữu căn hộ này”.

Thời gian qua, vấn đề an cư ngày càng nghiệt ngã hơn khi giá bất động sản tăng gấp nhiều lần so với đà tăng của thu nhập. Người có thu nhập thấp phải tự tìm cách để có nơi ở. Thị trường bất động sản phát triển méo mó, dân chưa giàu, nhưng đất thì toàn xây nhà cho người có thu nhập cao. Mà họ mua xong thì để đấy chứ không ở, còn người thu nhập thấp thì phải sống trong những khu nhà trọ ẩm thấp, thiếu an toàn.

Anh Trần Xuân Nam, một chủ nhà trọ ở quận Hoàng Mai cho biết: “Nhiều năm qua, nhà trọ của tôi đã tiếp đón rất nhiều hộ gia đình khó khăn, tôi mong muốn một ngày không xa, họ có một mái ấm ổn định để an cư lạc nghiệp. Tôi cũng tìm hiểu về Quyết định số 444/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ vừa qua, và đang tìm hiểu sâu hơn về các thủ tục mua NƠXH để giúp họ tiếp cận với NƠXH”.

…Đến hy vọng giá nhà đất phải trở về mặt đất

Để có căn nhà dành cho người thu nhập thấp, ngoài sự cố gắng của chính người lao động, không thể không nhắc tới nỗ lực của những doanh nghiệp tham gia vào phân khúc mà nhiều nhà đầu tư không mấy mặn mà. Không chỉ khó khăn về thủ tục, mà các bước chuẩn bị dự án thường mất quá nhiều thời gian, và tình trạng thiếu hụt nguồn cung đã khiến giá thành bị đẩy cao.

Trong hội nghị gần đây, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, phải tạo đột phá về phát triển NƠXH cho người trẻ, người khó khăn, thu nhập thấp, công nhân lao động; phải ưu tiên NƠXH trước rồi mới đến nhà ở thương mại.

Tiếp đến, ngày 27/2/2025, người đứng đầu Chính phủ tiếp tục ký Quyết định số 444/QĐ-TTg giao chỉ tiêu hoàn thành NƠXH trong năm 2025 và các năm tiếp theo đến năm 2030 để các địa phương bổ sung vào chỉ tiêu phát triển kinh tế – xã hội. Theo đó, chỉ tiêu NƠXH các địa phương phải hoàn thành giai đoạn 2025 – 2030 là 995.445 căn hộ. Việc phân bổ chỉ tiêu cho từng địa phương thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc thúc đẩy đề án về NƠXH.

Theo số liệu báo cáo của Bộ Xây dựng, từ năm 2021 đến cuối năm 2024, trên địa bàn cả nước có 644 dự án NƠXH đã được triển khai, với quy mô hơn 580 nghìn căn, nhưng hiện mới có 96 dự án hoàn thành, với quy mô hơn 57 nghìn căn. Như vậy, để tiến đến mục tiêu 1 triệu căn NƠXH là chặng đường còn rất dài.

Tại Hội nghị toàn quốc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy phát triển NƠXH do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì chiều nay (6/3), Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, việc phát triển NƠXH đã được bàn nhiều, nhưng công tác triển khai hiệu quả chưa cao. Chủ trương rất rõ của Đảng, Nhà nước ta là phát triển nhanh, nhưng bền vững, không hy sinh tiến bộ, công bằng, an sinh xã hội để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần; con người có quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc, trong đó gồm quyền có chỗ ở.

Hoan nghênh một số địa phương vừa qua đã khởi công các dự án NƠXH lớn, song Thủ tướng bày tỏ trăn trở khi “đất trong tay chúng ta, tiền có thể huy động, cơ chế, chính sách, thủ tục do ta, mà việc xây dựng NƠXH không chuyển biến hoặc chuyển biến rất chậm”.

Thủ tướng khẳng định nhu cầu NƠXH rất lớn, do đó, các cơ quan phải đặt mình vào địa vị của người có nhu cầu để giải quyết, triển khai các công việc theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn. Trong đó, các địa phương đã được giao chỉ tiêu cụ thể về xây dựng NƠXH, phải coi đây là nhiệm vụ chính trị, với quan điểm lấy con người là trung tâm, là chủ thể, con người là yếu tố quyết định với sự phát triển, mọi chính sách phải hướng đến con người.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng lưu ý, NƠXH không có nghĩa là làm ở những chỗ đất “đầu thừa đuôi thẹo”, những nơi “khỉ ho cò gáy”, không làm được nhà ở thương mại thì làm NƠXH. Phải ưu tiên NƠXH trước rồi mới đến nhà ở thương mại. NƠXH phải đầy đủ điều kiện hạ tầng (giao thông, y tế, giáo dục, thể thao, xã hội, môi trường…) như nhà ở thương mại, nhưng chỉ khác là Nhà nước có các chính sách hỗ trợ. NƠXH phải có hình thức mua và thuê mua.

Việc Chính phủ tính tới đánh thuế người sử dụng nhiều bất động sản (từ 2 trở lên), nới rum tín dụng, khơi thông nguồn vốn để doanh nghiệp phát triển nhà ở xã hội, đồng thời hạn chế tiền đổ vào bất động sản để tính đến chuyện đầu cơ… hy vọng sẽ đạt thành công kép cho hai mục tiêu quan trọng: Nắn dòng tiền vào sản xuất- kinh doanh để tạo công ăn việc làm; đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, triệt tiêu vấn nạn đầu cơ, thổi giá giá nhà đất chắc chắn tới đây sẽ trở về mặt đất. Người thu nhập khá, thu nhập thấp sẽ có cơ hội, có quyền được có nhà để làm nơi an cư. Một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam sẽ mang lại ấm no, hạnh phúc cho mỗi người dân.

Bảo Thoa