Bảo đảm 100% HS có chỗ học, phát triển giáo dục chất lượng cao sau sáp nhập

Trước kỳ tuyển sinh đầu cấp năm học 2026–2027, nhiều phụ huynh quan tâm đến khả năng đáp ứng chỗ học cũng như kỳ vọng thành phố tiếp tục phát triển giáo dục mũi nhọn. Phóng viên đã trao đổi với TS Nguyễn Thị Nhật Hằng, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM về những vấn đề này.

– Kỳ tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027 đang đến gần. Sở GD&ĐT TPHCM đã có phương án cụ thể nào để đảm bảo cơ sở vật chất và hệ thống trường lớp đáp ứng đủ chỗ học cho HS trong độ tuổi đến trường?

– Để chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh năm học mới, ngành giáo dục thành phố tiếp tục kiên trì mục tiêu chuyển đổi số song song với ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho phụ huynh và HS tiếp cận chỗ học.

Ngày 5/2/2026, Sở GD&ĐT đã ban hành công văn số 1200 gửi UBND các xã, phường, đặc khu; các trường THPT; trung tâm giáo dục nghề nghiệp giáo dục thường xuyên; các trường cao đẳng, trung cấp trực thuộc Sở để báo cáo dự kiến tuyển sinh các lớp đầu cấp năm học 2026-2027. Song song đó, ngành cũng triển khai rà soát dữ liệu hồ sơ tuyển sinh trên hệ thống cơ sở dữ liệu giáo dục của thành phố. Việc này giúp xây dựng chỉ tiêu tuyển sinh phù hợp với thực tế dân số, nhu cầu học tập và định hướng phân luồng.

Về cơ sở vật chất, ngành giáo dục đang đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án xây dựng trường học, dự kiến đưa hàng trăm phòng học mới vào sử dụng từ tháng 9/2026. Đồng thời, Sở cũng rà soát nhu cầu sửa chữa, mua sắm thiết bị của các đơn vị để đảm bảo đầy đủ điều kiện phục vụ giảng dạy ngay khi bước vào năm học mới.

Chúng tôi cũng chủ động rà soát dữ liệu dân cư từ đầu năm 2026 để điều tiết chỉ tiêu tuyển sinh linh hoạt giữa các khu vực. Mục tiêu cốt lõi là đảm bảo 100% HS trong độ tuổi đều có chỗ học, đồng thời từng bước nâng tỷ lệ HS được học hai buổi/ngày theo chương trình GDPT 2018.

Một điểm nổi bật trong công tác tuyển sinh của thành phố là việc tiếp tục triển khai bản đồ số GIS. Sau nhiều năm thí điểm và triển khai thực tế, hệ thống này đã trở thành công cụ hiệu quả giúp HS được học tại trường gần nơi cư trú nhất. Việc áp dụng GIS cũng giúp xóa bỏ rào cản địa giới hành chính cứng nhắc giữa các phường, xã, giảm áp lực giao thông và thuận tiện hơn cho phụ huynh trong việc đưa đón con em.

Hiện nay công tác chuẩn bị dữ liệu và kỹ thuật cơ bản đã hoàn tất. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả trước khi triển khai rộng rãi, Sở GD&ĐT vẫn tổ chức chạy thử hệ thống nội bộ để đánh giá và hoàn thiện.

– Sau sáp nhập, sự chênh lệch về điều kiện trường lớp, sĩ số và trang thiết bị giữa các khu vực vẫn còn. Vậy đơn vị có lộ trình ra sao để nâng cấp đồng bộ, đảm bảo HS được thụ hưởng môi trường giáo dục tương đương?

– Chúng tôi rất thấu hiểu sự trăn trở của phụ huynh về khoảng cách điều kiện giáo dục giữa các khu vực, đặc biệt là tại những địa bàn mới sáp nhập.

Trong thời gian tới, ngành giáo dục thành phố sẽ tập trung thực hiện ba nhóm giải pháp chính:

Trước hết, xóa bỏ “vùng lõm” về hạ tầng trường lớp bằng việc ưu tiên phân bổ ngân sách cho các khu vực có tỷ lệ phòng học thấp, đặc biệt là khu vực Bình Dương cũ, nơi hiện chỉ đạt khoảng hơn 200 phòng học/10.000 dân số trong độ tuổi đi học, thấp hơn nhiều so với mức gần 300 phòng học của các khu vực khác. Mục tiêu đến năm 2030, mọi xã, phường đều đạt tối thiểu 300 phòng học trên 10.000 dân số trong độ tuổi đi học theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố.

Thứ hai, hiện đại hóa trang thiết bị thông qua chuyển đổi số. Việc quản lý bằng dữ liệu số sẽ giúp điều tiết thiết bị dạy học từ nơi thừa sang nơi thiếu, đảm bảo HS ở khu vực ngoại thành cũng được tiếp cận phòng thí nghiệm, bảng tương tác và các công cụ học tập hiện đại.

Thứ ba, thực hiện đầy đủ chính sách an sinh giáo dục. Thành phố sẽ triển khai kịp thời các hỗ trợ theo Nghị quyết 80/2025/NQ-HĐND, trong đó có hỗ trợ tiền ăn trưa và kinh phí mua đồng phục cho HS từ mầm non đến THPT. Đồng thời, Sở cũng kiến nghị các cơ chế thu hút giáo viên giỏi về công tác tại những khu vực khó khăn nhằm thu hẹp khoảng cách chất lượng giảng dạy.

– TPHCM đang phát triển nhiều mô hình trường đặc thù như trường chất lượng cao, hội nhập quốc tế hay trường học số. Vậy Sở GD&ĐT TPHCM sẽ duy trì và phát triển các mô hình này ra sao?

– Mô hình trường chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập quốc tế và trường học số là định hướng quan trọng của thành phố nhằm đào tạo giáo dục mũi nhọn, mục tiêu trang bị cho HS có đủ phẩm chất và năng lực của một công dân toàn cầu trong bối cảnh phát triển khoa học, công nghệ như hiện nay.

Đầu năm 2026, Sở GD&ĐT đã xây dựng bộ tiêu chuẩn mới cho trường chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập quốc tế. Hiện có 69 trường đang duy trì mô hình này và đã chuyển tiếp sang bộ tiêu chuẩn mới.

Trong thời gian tới, thành phố sẽ mở rộng mô hình theo lộ trình phù hợp quy hoạch phát triển giáo dục. Dự kiến khoảng 30 trường sẽ tham gia từ năm học 2026-2027 và hơn 300 trường có thể triển khai trong các giai đoạn tiếp theo.

Song song đó, thành phố cũng đang thúc đẩy mô hình trường học số. Đây là mô hình được triển khai từ năm học 2024-2025 với mục tiêu hình thành thế hệ công dân số. Thành phố đặt mục tiêu xây dựng 1.000 trường học số vào năm 2030, tạo nên mạng lưới giáo dục thông minh trên toàn địa bàn.

Để thực hiện mục tiêu này, ngành GD&ĐT đang hoàn thiện danh mục thiết bị chuẩn cho các lớp học số, đồng thời mở rộng hợp tác với các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới như Google nhằm xây dựng hệ sinh thái học tập số.

Nguồn dữ liệu lớn từ hệ thống giáo dục sẽ là nền tảng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong cá nhân hóa việc học. Hệ thống AI có thể phân tích năng lực của từng HS, từ đó hỗ trợ giáo viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp.

– Một trường học thông minh không chỉ cần thiết bị hiện đại mà còn phụ thuộc vào năng lực của giáo viên. Sau sáp nhập, thành phố hỗ trợ nâng chuẩn kỹ năng số cho đội ngũ giáo viên như thế nào?

– Chúng tôi xác định chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là thay đổi tư duy dạy và học.

Từ năm học 2024-2025, Sở GD&ĐT đã triển khai đề án bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ quản lý và giáo viên trên toàn thành phố. Trong năm 2025, đã có hơn 15.000 cán bộ, giáo viên tham gia chương trình bồi dưỡng, trong đó khoảng 66,7% đã đạt chuẩn.

Chương trình được thiết kế theo hướng phân tầng năng lực. Những giáo viên chưa đạt chuẩn sẽ tham gia lớp cơ bản, trong khi giáo viên đạt chuẩn sẽ tiếp tục học các khóa nâng cao với những chuyên đề như trí tuệ nhân tạo, xây dựng học liệu số hay phân tích dữ liệu giáo dục.

Ngành giáo dục cũng xây dựng các cộng đồng học tập chuyên môn trực tuyến, kết hợp với hệ thống hỗ trợ kỹ thuật 24/7 để giúp giáo viên ở các khu vực khác nhau có thể học tập và chia sẻ kinh nghiệm.

Mục tiêu của chúng tôi là đến giai đoạn 2025-2026, 100% đội ngũ giáo viên đạt chuẩn kỹ năng số, qua đó đưa mô hình trường học thông minh vào thực chất.