Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan: Giáo dục phải thắp lên ngọn lửa trí tuệ

Ngày 7/3, Trường Quốc tế Nhật Bản (Hà Đông, Hà Nội) tổ chức lễ kỷ niệm 10 năm thành lập. Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan dự và chia sẻ suy nghĩ về triết lý giáo dục trong bối cảnh mới.

Theo ông Phó Chủ tịch Quốc hội, nếu ví giáo dục như việc trồng một cái cây, thì kiến thức là thân cây, kỹ năng là cành lá, thành tích là hoa trái. Tuy nhiên, yếu tố quyết định sức sống của cây chính là bộ rễ. Trong giáo dục, “bộ rễ” ấy được ông nhắc tới qua khái niệm Omoiyari – một giá trị đẹp trong văn hóa Nhật Bản.

Omoiyari không phải là mệnh lệnh hay quy định cứng nhắc, mà là sự thức tỉnh từ bên trong mỗi con người. Đó là khả năng cảm nhận người khác mà không cần họ phải lên tiếng; biết điều chỉnh hành vi của mình để không làm tổn thương người khác; và hiểu rằng bản thân chỉ là một phần của thế giới, không phải trung tâm của thế giới.

Từ đó, con người hình thành một phẩm chất quan trọng: sự khiêm cung. “Một cái cây có thể cao, nhưng nếu rễ cạn, nó sẽ đổ trước cơn gió lớn. Một con người có thể giỏi, nhưng nếu thiếu Omoiyari, thiếu sự khiêm cung, họ có thể đứng rất cao nhưng lại đứng một mình”- Phó Chủ tịch Quốc hội chia sẻ.

Thăm Trường Quốc tế Nhật Bản, Phó Chủ tịch Quốc hội ấn tượng với những hình ảnh bình dị: học sinh tự lau lớp học, tự sắp xếp bàn ghế, tự dọn phần ăn của mình. Đó không phải là những việc nhỏ, mà là những bài học lớn được dạy bằng trải nghiệm, không chỉ bằng lời nói.

Khi một học sinh lau lớp học, em đang học rằng, không gian chung là trách nhiệm chung. Khi tự dọn phần ăn của mình, em hiểu rằng cuộc sống không ai có thể gánh vác trách nhiệm thay mình mãi mãi. Và khi biết nghĩ đến người khác, một đứa trẻ đang trưởng thành không chỉ về tuổi tác, mà còn về nhân cách.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh, trong thời đại trí tuệ nhân tạo, máy móc có thể viết, tính toán hay phân tích với tốc độ chưa từng có. Tuy nhiên, máy móc không thể thấu cảm, không thể khiêm cung, cũng không thể day dứt trước nỗi đau của người khác.

“Chỉ con người mới có khả năng đó. Vì vậy, giáo dục không thể chỉ dừng lại ở đào tạo trí tuệ, mà còn phải đánh thức trái tim”- Phó Chủ tịch Quốc hội nói.

Tại buổi lễ, GS.TS Đào Xuân Học – Chủ tịch Hội đồng Trường Quốc tế Nhật Bản – cho biết, chương trình đào tạo của nhà trường được thẩm định bởi tổ chức CIS, Bộ GD&ĐT và các trường đối tác tại Nhật Bản.

Theo ông, 100% học sinh tốt nghiệp THPT của trường có điểm trung bình trên 8.0. Dù mới có ba khóa tốt nghiệp, học sinh đã trúng tuyển vào nhiều trường đại học tại Nhật Bản.

Một số học sinh giành được học bổng Chính phủ Nhật Bản (MEXT) và các học bổng quốc tế khác. Bước sang thập kỷ phát triển thứ hai, nhà trường cam kết tiếp tục đổi mới, đồng thời giữ vững định hướng giáo dục nhân cách trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số.

Hiệu trưởng Yamamoto Noriyuki cho biết, triết lý giáo dục của trường là “Hướng tới sự minh triết”. Theo ông, nền tảng của một ngôi trường được xây dựng từ ba yếu tố: triết lý giáo dục rõ ràng, tâm huyết của người thầy trong việc hiện thực hóa triết lý đó và môi trường học tập khuyến khích học sinh dám nghĩ, dám thử thách.

“Triết lý ‘Hướng tới sự minh triết’ không chỉ là khẩu hiệu. Đó là quá trình luôn đặt ra câu hỏi: con người nên sống như thế nào và đóng góp cho xã hội ra sao, trong bất kỳ hoàn cảnh hay thời đại nào”- ông Yamamoto Noriyuki chia sẻ.

Cũng tại sự kiện, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki đánh giá cao việc Trường Quốc tế Nhật Bản chú trọng giáo dục ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Nhật và tiếng Anh.

Theo ông Ito Naoki, việc triển khai chương trình Cambridge và mở rộng cơ sở đào tạo tại Hải Dương cho thấy, nhà trường đang từng bước nâng cao chất lượng giáo dục một cách bền vững.

Đại sứ Nhật Bản cũng cho rằng, mô hình giáo dục theo phong cách Nhật Bản được triển khai ở bậc tiểu học và trung học tại Hải Dương là một sáng kiến đáng chú ý trong khu vực. Hoạt động này không chỉ góp phần đào tạo nguồn nhân lực cho địa phương, mà còn thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, giáo dục ngoại ngữ được xem là yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực.