Nhìn nhận đầy đủ hơn vị trí, vai trò của cơ quan dân cử địa phương trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

Hội nghị Hội đồng nhân dân toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031 do Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức diễn ra vào sáng nay (28/5). Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp và trực tuyến tại điểm cầu 33 tỉnh, thành phố.

Hội nghị được tổ chức nhằm đánh giá hoạt động của HĐND các tỉnh, thành phố nhiệm kỳ 2021-2026; tình hình tổ chức và hoạt động những tháng đầu nhiệm kỳ 2026-2031; tăng cường sự chỉ đạo và trách nhiệm của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong công tác giám sát, hướng dẫn đối với hoạt động của HĐND; triển khai phương hướng, nhiệm vụ và các giải pháp góp phần tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND tỉnh, thành phố nhiệm kỳ 2026-2031 với phương châm: “Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, thúc đẩy sự quan tâm, đồng thuận của cử tri, các tầng lớp nhân dân đối với hoạt động của HĐND.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định: Hội nghị hôm nay có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ nhằm tổng kết nhiệm kỳ hoạt động của HĐND các cấp, mà còn là dịp để nhìn nhận đầy đủ hơn vị trí, vai trò của cơ quan dân cử địa phương trong giai đoạn phát triển mới của đất nước; đồng thời đánh giá sâu sắc những kết quả đạt được, những hạn chế, bất cập, bài học kinh nghiệm và định hướng hoạt động của HĐND nhiệm kỳ 2026 – 2031 trong bối cảnh đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả – xây dựng chính quyền địa phương hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân.

Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, nhiệm kỳ 2021 – 2026 là một nhiệm kỳ đặc biệt trong lịch sử hoạt động của HĐND các cấp, đất nước phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức chưa từng có: Đại dịch COVID-19, thiên tai, biến đổi khí hậu gây hậu quả nặng nề; tình hình thế giới biến động nhanh, phức tạp, khó lường. Đồng thời, Đảng, Nhà nước ban hành, triển khai nhiều quyết sách chiến lược về đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số quốc gia, cải cách tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền và sắp xếp đơn vị hành chính.

Trong bối cảnh đó, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; hướng dẫn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; sự phối hợp chặt chẽ của Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cấp ủy địa phương, HĐND các cấp đã nỗ lực vượt qua khó khăn, tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân.

Tuy nhiên, cũng thẳng thắn nhìn nhận, quá trình triển khai mô hình chính quyền hai cấp còn nhiều khó khăn, thách thức: Địa bàn quản lý rộng hơn, khối lượng công việc nhiều hơn, yêu cầu cao hơn; năng lực cán bộ ở một số nơi còn hạn chế, đôi khi còn lúng túng trong xử lý công việc; cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được quan tâm, tập trung tháo gỡ. Bộ Chính trị, Ban Bí thư sẽ tiến hành sơ kết 1 năm thực hiện chính quyền hai cấp vào đầu tháng 7 năm 2026.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, tại Hội nghị này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội mong muốn được nghe những ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ trong nhiệm kỳ 2021-2026, đề xuất nhiệm vụ, giải pháp, quyết tâm mới, tư duy mới, cách làm  mới trong nhiệm kỳ 2026 – 2031; đánh giá mối quan hệ công tác giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội với HĐND cấp tỉnh; giữa Thường trực HĐND với cấp ủy, UBND và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cùng cấp; nhất là những kinh nghiệm phát huy vai trò của HĐND trong xây dựng cơ chế đột phá, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số; về kiểm soát quyền lực trong mô hình chính quyền hai cấp; về ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của HĐND;…

Phát biểu chào mừng Hội nghị, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện và đổi mới phương thức quản trị quốc gia, yêu cầu đặt ra đối với HĐND các cấp là phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa cả về tư duy, phương thức hoạt động, chất lượng quyết sách và hiệu quả giám sát; đồng hành cùng chính quyền trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, Hà Nội xác định rõ quan điểm phải đổi mới mạnh mẽ hơn tư duy phát triển; phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế và các cơ chế đặc thù mà Trung ương đã trao cho Thủ đô. Tinh thần của Hà Nội là dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; kiên trì phương châm “đã nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”. Mọi chương trình, kế hoạch phải được cụ thể hóa bằng tiến độ, sản phẩm và kết quả thực chất; lấy hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp làm thước đo năng lực điều hành của bộ máy chính quyền các cấp.

Trong thời gian tới, Hà Nội sẽ tập trung xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị đô thị; đổi mới và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ; kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; xây dựng đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, xã hội số, công dân số; xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước và khu vực.

Tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư; phát triển đồng bộ hệ thống giao thông khung, đường sắt đô thị, hạ tầng số, hạ tầng xanh và các không gian phát triển mới của Thủ đô.

Tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực; nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND các cấp; tăng cường đối thoại, củng cố niềm tin và sự đồng thuận của nhân dân.

Đổi mới mô hình quản trị đô thị theo hướng tinh gọn, hiện đại, minh bạch, dữ liệu hóa; xây dựng chính quyền số thực chất; nâng cao trách nhiệm giải trình và chất lượng phục vụ nhân dân.

Với tinh thần “Hà Nội vì cả nước, cùng cả nước”, Thành phố tin tưởng Hội nghị Hội đồng nhân dân toàn quốc sẽ tạo thêm động lực mới để HĐND các tỉnh, thành phố tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tổ chức và hoạt động; tăng cường liên kết, chia sẻ kinh nghiệm, cùng nhau xây dựng nền quản trị địa phương hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

Nguyễn Hoàng