Sơn La phát triển du lịch cộng đồng tại bản Bon, xã Mường Chiên

Khai thác lợi thế về cảnh quan sông nước, suối khoáng nóng, cùng bản sắc văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào Thái Trắng, nhân dân bản Bon, xã Mường Chiên, tỉnh Sơn La đang cùng nhau phát triển du lịch cộng đồng, xây dựng bản Bon trở thành điểm đến hấp dẫn với du khách yêu thích khám phá, trải nghiệm.

Để đến với bản Bon, du khách có thể lựa chọn cung đường bộ hơn 40km từ trung tâm xã Quỳnh Nhai hoặc đi thuyền từ bến cầu Pá Uôn theo dòng Đà Giang về phía thượng nguồn. Hiện nay, bản có 153 hộ, 100% là người Thái Trắng. Bản Bon nằm bên bờ lòng hồ sông Đà, có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, thanh bình. Điểm đặc biệt ở đây là suối khoáng nóng tự nhiên có nhiệt độ ổn định từ 40 – 45°C. Sự kết hợp giữa thác nước, suối lạnh ngay bên cạnh dòng khoáng nóng tạo nên một trải nghiệm thư giãn độc lạ, thu hút đông đảo du khách gần xa.

Điểm nhấn giữ chân du khách khi đến bản Bon chính là không gian lưu trú đậm chất văn hóa tại các nếp nhà sàn truyền thống. Không cầu kỳ kiểu cách, hệ thống homestay tại đây được chỉnh trang từ chính ngôi nhà đang ở với kiến trúc gỗ, chăn đệm thổ cẩm ngăn nắp, sạch sẽ với mức chi phí hợp lý. Nâng cao chất lượng dịch vụ, HTX Du lịch cộng đồng bản Bon đã khéo léo quy hoạch khu vực suối khoáng thành điểm nhấn trải nghiệm với 4 phòng tắm cá nhân và khu bể tắm tập thể; kết hợp cùng hệ thống cọn nước, cầu tre bắc ngang suối Nặm Chiên, tạo nên cảnh sắc thơ mộng, yên bình.

Đến bản Bon, du khách được cùng gia chủ vào bếp, được các mẹ, các chị giới thiệu tỉ mỉ về các loại gia vị đặc trưng như mắc khén, hạt dổi, hay cách chọn rau rừng, măng đắng, rêu suối sao cho ngon nhất. Chính tay du khách sẽ cùng người dân tẩm ướp, chế biến những món ăn đặc sản của người Thái Trắng như: Pa pỉnh tộp, gà mọ, thịt trâu gác bếp, cơm lam… để cùng thưởng thức ẩm thực độc đáo của đồng bào.

Cùng gia đình đến trải nghiệm tại bản Bon, chị Nguyễn Phương Hồng, du khách đến từ thành phố Hải Phòng, chia sẻ: Tôi rất ấn tượng về sự mến khách của người dân nơi đây. Đến đây, chúng tôi hiểu thêm về phong tục, văn hóa bản địa, thưởng thức đặc sản núi rừng, cùng hòa mình trong đêm giao lưu văn nghệ, nắm tay múa xòe Thái đầy ấn tượng. Tôi sẽ giới thiệu với bạn bè, đồng nghiệp về nét đẹp truyền thống riêng có của vùng đất này để mọi người cùng đến trải nghiệm.

Cùng với ẩm thực, nghề thủ công truyền thống cũng là một trải nghiệm thú vị khi đến bản Bon. Dưới những nếp nhà sàn, hình ảnh các bà, các chị miệt mài bên khung cửi hay các ông, các chú tỉ mỉ vót nan đã trở nên quen thuộc. Từ đôi bàn tay khéo léo, người dân nơi đây đã tạo nên những món quà lưu niệm độc đáo, như: Chiếc ếp khẩu, giỏ đựng cá, túi đeo, khăn piêu, vỏ chăn, đệm ngồi… Bản Bon còn duy trì 3 đội văn nghệ quần chúng, thường mang đến những tiết mục múa nón, múa quạt, múa sạp hay những làn điệu hát then, đàn tính tẩu… để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách.

Sự phát triển của du lịch cộng đồng tại bản Bon đã và đang mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực, thay đổi nếp nghĩ, cách làm của người dân. Anh Điêu Văn Thái, chủ cơ sở lưu trú tại bản, chia sẻ: Trước đây, gia đình tôi chỉ trông chờ vào cây lúa, cây ngô, thu nhập bấp bênh. Từ năm 2019, gia đình mạnh dạn đầu tư hơn 300 triệu đồng cải tạo ngôi nhà sàn để đón khách. Làm du lịch không chỉ giúp thoát nghèo mà còn thấy vui vì được giới thiệu văn hóa dân tộc mình qua tiếng đàn tính tẩu, vòng xòe, trang phục của dân tộc  tới khách phương xa.

Trao đổi về định hướng phát triển thời gian tới, ông Bùi Đình Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Chiên, khẳng định: Xã xác định du lịch cộng đồng là một trong những định hướng, nhiệm vụ quan trọng của địa phương trong giai đoạn tới. Để thực hiện, xã tiếp tục tuyên truyền, vận động nhân dân giữ gìn cảnh quan môi trường, bảo tồn nguyên vẹn các giá trị văn hóa như “nghi lễ Tết Xíp xí”, “Kin Pang Then”, thành lập các câu lạc bộ giữ gìn bản sắc Thái Trắng. Đồng thời, xã tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút đầu tư để nâng cấp hạ tầng, hỗ trợ bà con tiếp cận vốn vay ưu đãi, hướng tới xây dựng sản phẩm OCOP về du lịch. Mục tiêu đưa bản Bon trở thành điểm đến hấp dẫn, góp phần thúc đẩy kinh tế – xã hội vùng lòng hồ ngày càng khởi sắc.

Với vẻ đẹp hoang sơ mà quyến rũ, cùng lòng mến khách nồng hậu của đồng bào Thái Trắng, bản Bon hứa hẹn sẽ là điểm dừng chân lý tưởng, đem đến những trải nghiệm khó quên cho du khách trên hành trình khám phá vùng lòng hồ sông Đà và trở thành điểm nhấn trong phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa du lịch Sơn La.

Yến Vi (CTV)