Đặt công tác phòng, chống bão số 13 trong ‘tình trạng khẩn cấp hơn, nguy hiểm hơn’

Bão sẽ đổ bộ vào tối 6/11 rạng sáng 7/11

Sáng sớm 5/11, bão số 13 đã đi vào biển Đông. Đến 4h ngày 6/11, tâm bão cách bờ biển Gia Lai khoảng 550 km, tiếp tục mạnh thêm, sức gió cấp 14, giật cấp 17. Đến 4h ngày 7/11, tâm bão trên đất liền khu vực từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk, sức gió cấp 9-10, giật cấp 12.

Từ ngày 6-7/11, bão số 13 gây mưa rất to từ TP. Đà Nẵng đến Đắk Lắk phổ biến từ 300-500 mm, cục bộ có nơi đạt 600 mm/đợt.

Từ ngày 7-8/11 khu vực Bắc Quảng Trị đến Thanh Hóa có mưa vừa, mưa to, phổ biến 50-150 mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200 mm/đợt.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhận định bão số 13 là cơn bão rất mạnh, di chuyển nhanh, đổ bộ vào đất liền với cường độ mạnh. Cơn bão có thể gây mưa lớn cho khu vực Trung bộ, trong đó có các địa phương vừa chịu thiệt hại nặng nề do mưa lũ (từ Hà Tĩnh cho đến Quảng Ngãi, mưa lũ đã làm 54 người chết, mất tích; thiệt hại vật chất lên tới gần 3.000 tỷ đồng). Bão số 13 có cấp độ rủi ro thiên tai cấp 4.

Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự các tỉnh, thành phố Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Đắk Lắk đã chỉ đạo vận hành các liên hồ chứa trên lưu vực sông Hương, sông Vu Gia – Thu Bồn, sông Trà Khúc, sông Ba vận hành lưu lượng xả để dành dung tích sẵn sàng cắt giảm lũ cho hạ du.

Các hồ chứa thủy lợi khu vực Bắc Trung bộ đã tích trữ đạt 87%-100% dung tích thiết kế.

Các hồ chứa thủy lợi khu vực Nam Trung bộ và Tây Nguyên đã tích trữ đạt 66%-99% dung tích thiết kế.

Hiện ven biển các tỉnh đang có diễn biến sạt lở hoặc có nguy cơ sạt lở như Cửa Đại, Hội An (TP. Đà Nẵng), An Mỹ (Đắk Lắk)… Các địa phương cần gia cố, hạn chế sạt lở khi bão đổ bộ.

Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã thông báo, kiểm đếm, hướng dẫn 59.379 phương tiện/317.997 lao động di chuyển vòng tránh bão.

Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết, trước diễn biến và dự báo của bão số 13, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đã ban hành công điện từ sớm, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương triển khai công tác ứng phó từ sớm, từ xa, nhằm bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân và giảm thiểu thiệt hại về tài sản.

Các bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố được đề nghị tập trung thực hiện một số nội dung. Thứ nhất, thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 208/CĐ-TTg, ngày 4/11, về chủ động phòng tránh, ứng phó với bão số 13.

Thứ hai, tại tuyến biển và hải đảo, bằng mọi biện pháp thông tin đến chủ tàu, thuyền trưởng, phương tiện còn đang hoạt động trên biển về diễn biến của bão; kiên quyết kêu gọi, kiểm đếm, hướng dẫn tàu thuyền thoát khỏi khu vực nguy hiểm hoặc vào nơi tránh trú an toàn sớm hơn so với bình thường; xem xét cấm biển sớm từ ngày 5/11; kiên quyết di dời, sơ tán, không để người dân ở lại trên lồng bè, chòi canh nuôi trồng thủy sản. Hiện Đắk Lắk có 187.000 lồng bè và Khánh Hòa có 147.000 lồng bè.

Đối với đất liền, rà soát, sơ tán toàn bộ hộ dân ở khu vực nguy hiểm, nhất là ven biển; khẩn trương chặt tỉa cây, chằng chống, gia cố nhà ở. Các địa phương vùng trọng tâm ảnh hưởng của bão, mưa lũ chủ động quyết định cho học sinh nghỉ học trước khi bão đổ bộ. Khẩn trương huy động lực lượng thu hoạch sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản với phương châm “xanh nhà hơn già đồng”.

Chỉ đạo các chủ hồ và cơ quan liên quan vận hành, xả nước hồ chứa để dành dung tích đón lũ theo quy định, nhất là các liên hồ trên 5 lưu vực sông: Hương, Vu Gia – Thu Bồn, Trà Khúc, Kôn – Hà Thanh, Ba. Tổ chức phân luồng từ xa, hạn chế người dân ra đường khi bão đổ bộ và mưa lũ lớn; bố trí lực lượng canh gác, kiểm soát người và phương tiện tại khu vực nguy cơ ngập sâu, sạt lở; chuẩn bị lực lượng, vật tư, phương tiện khắc phục sự cố, bảo đảm giao thông thông suốt.

Các địa phương kiểm tra, rà soát công trình xung yếu, công trình đang thi công dở dang, nhất là các hồ chứa nhỏ đã đầy nước do mưa lớn thời gian gần đây.

Khẩn trương khắc phục mưa lũ, dồn sức chống bão số 13

Báo cáo tại cuộc họp, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, hiện mưa đã ngớt, lũ trên các sông đang rút nhanh và ở mức báo động 1 (BĐ 1) đến báo động 2. Hiện còn khoảng 12.000 hộ với 25.000 nhân khẩu và 51 tuyến quốc lộ, tỉnh lộ bị chia cắt. Tỉnh đang huy động tối đa lực lượng, phương tiện để cứu nạn, cứu hộ và khắc phục hư hỏng cơ sở hạ tầng.

Đối với ứng phó bão số 13, toàn bộ hơn 8.600 phương tiện đã vào nơi neo đậu an toàn; 83 phương tiện đang hoạt động trên biển đều đã nắm thông tin về bão và đang di chuyển tìm nơi tránh trú. Tỉnh đã cấm tàu ra khơi từ ngày 4/11. Các hồ đập cơ bản an toàn, dung tích đạt khoảng 89,5% thiết kế, dự kiến điều tiết lũ trong ngày 5-6/11 để đưa về mức an toàn.

Toàn tỉnh có hơn 34 điểm nguy cơ sạt lở cao và 128 điểm sạt lở bờ sông, bờ biển; đã tổ chức sơ tán 100% dân tại khu vực nguy cơ, cắm biển cảnh báo và bố trí lực lượng chốt chặn. Tỉnh triển khai phương châm “4 tại chỗ” và bố trí lực lượng tại 5 khu vực phòng thủ xung yếu.

Phương án sơ tán dự kiến trên 1.000 hộ ở 9 xã ven biển; hơn 2.200 hộ ở khu vực ngập lụt; 415 hộ ở khu vực sạt lở khi mưa lũ kéo dài. Tỉnh đã phân bổ 200 tỷ đồng hỗ trợ từ Trung ương và đang phân bổ tiếp 100 tỷ đồng để khắc phục thiên tai và sửa chữa hạ tầng.

TP. Huế đang khắc phục hậu quả đợt mưa lũ từ ngày 25/10 đến nay; tập trung điều tiết nước tại các hồ Hương Điền, Bình Điền và Tả Trạch, với dung tích dự kiến đón lũ khoảng 300 triệu m³.

Toàn tỉnh còn 18 xã bị ngập với 15.156 hộ dân. Ở vùng cao, học sinh đã đi học trở lại. Hệ thống điện và cấp nước đã được khôi phục. Giao thông cơ bản thông suốt. Duy trì trực 100% lực lượng để cứu trợ, hỗ trợ người dân.

Tại Đà Nẵng, vẫn còn tình trạng ngập lụt cục bộ, đất tại khu vực phía Tây đã ngậm nước, nguy cơ sạt lở cao. Hiện 81 tàu đang hoạt động trên biển đã được liên lạc và di chuyển đến nơi tránh trú, không có tàu nào ở vùng nguy hiểm.

Thành phố đã chỉ đạo di dời dân khỏi khu vực nguy hiểm và thông tin rộng rãi về các vùng ngập. Sạt lở bờ biển Hội An được đánh giá rất cấp bách. Lực lượng quân đội đã triển khai biện pháp khắc phục tạm thời.

Để ứng phó bão số 13, tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo quyết liệt các địa phương, đơn vị theo phương án của tỉnh và theo diễn biến mưa bão. Đến nay có 6.005 tàu đã cập bến, dự kiến 17h ngày 5/11 hoàn thành sắp xếp tàu trong bến, không để người ở lại trên tàu và kiểm tra hệ thống điện phòng cháy nổ. Còn 417 tàu đang được biên phòng và cảnh sát biển thông báo hướng tránh bão. Một tàu gặp sự cố hỏng máy đã được lai dắt an toàn.

Quảng Ngãi đã xây dựng phương án di dời khoảng 26.774 hộ tránh bão, 7.818 hộ tránh lũ và 4.057 hộ phòng nguy cơ sạt lở. Các đơn vị viễn thông được yêu cầu kiểm tra, đánh giá an toàn trạm, trụ và thiết bị, kịp thời di dời nếu mất an toàn, đặc biệt tại khu vực đông dân cư.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, dự báo bão số 13 sẽ đổ bộ vào đất liền, trọng tâm là khu vực Quy Nhơn (Bình Định) và phía Nam tỉnh Quảng Ngãi. Khi vào bờ, gió có thể giật cấp 13–14, nguy cơ tốc mái, sập đổ nhà cửa. Địa hình ven biển Quy Nhơn trống trải, gió mạnh trực diện nên mức độ nguy hiểm cao.

Hoàn lưu bão gây mưa diện rộng, đáng chú ý là khu vực Gia Lai, Đắk Lắk và vùng núi Quảng Ngãi, Quảng Nam có nguy cơ sạt lở và chia cắt. Một đợt lũ đỉnh có thể xuất hiện rạng sáng 8/11, lên nhanh và xuống nhanh, tiềm ẩn rủi ro lớn. Nhiều hồ chứa thủy điện, thủy lợi trong lưu vực hiện còn đầy, cần xả điều tiết sớm để tránh lũ chồng lũ.

Khu vực ven biển có số lượng lớn lồng bè nuôi trồng thủy sản, nguy cơ mất an toàn nếu người dân ở lại trông giữ khi bão đến. Các trang trại điện mặt trời cũng cần chú ý chằng chống.

Cập nhật, xây dựng phương án, kịch bản ứng phó dựa trên số liệu mới

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng bão số 13 là cơn bão “hết sức bất thường” khi hình thành nhanh trong tháng 11, tốc độ di chuyển 25 km/giờ và cường độ lớn. Trong khi đó, nhiều địa phương chưa khắc phục xong hậu quả các đợt thiên tai trước. Hồ đập thủy lợi, thủy điện đã sử dụng hết dung tích thiết kế. Mực nước vẫn còn lớn; tình trạng ngập lụt ở đô thị, vùng nông thôn chưa giải quyết được. Các khu vực núi cao, tình hình sạt lở, lũ ống, lũ quét ngày càng nghiêm trọng.

Từ nhận định đó, Phó Thủ tướng đề nghị đặt công tác phòng chống bão số 13 trong “tình trạng khẩn cấp hơn và nguy hiểm hơn”.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục chỉ đạo công tác dự báo “với yêu cầu cao hơn”, cung cấp thông tin “dày đặc hơn” cho từng giai đoạn: Trên biển, ven biển, khi bão đổ bộ, hoàn lưu vào đất liền và các hiện tượng mưa, lũ, lốc, sét sau bão. Dự báo cần so sánh với các cơn bão trước để địa phương và người dân dễ hình dung về tốc độ gió, nguy cơ tàn phá, lượng mưa, mức độ lũ, sạt lở.

Phó Thủ tướng lưu ý, dự báo bão số 13 sẽ ảnh hưởng từ 19h ngày mai (6/11) đến khoảng 4h ngày 7/11, nên “thời gian chuẩn bị còn rất ít”. Tất cả địa phương trong vùng ảnh hưởng hoàn lưu bão, ngay từ sáng nay (5/11), phải cập nhật, xây dựng phương án, kịch bản ứng phó dựa trên dự báo và điều chỉnh theo số liệu mới.

Đối với khu vực biển và nuôi trồng thủy sản, Phó Thủ tướng yêu cầu cấm 100% tàu, bè ra khơi. Người dân tuyệt đối không có mặt trên biển sau 17h ngày 6/11. Lực lượng công an, biên phòng bảo đảm an toàn và kiểm soát tài sản cho người dân.

Công tác di dời dân ra khỏi vùng nguy hiểm phải hoàn thành trước 19h ngày 6/11 ở khu vực ven biển chịu triều cường và các vùng núi cao, chia cắt, sạt lở. Các địa phương phải làm việc ngay với Quân khu 4 và Quân khu 5 để xác định lực lượng, quân số, phương tiện, “không để đến lúc chia cắt rồi mới đưa quân vào”.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm thông tin liên lạc, trong đó có điện thoại vệ tinh tại các điểm xung yếu, có nguy cơ bị chia cắt, cô lập, hạ tầng điện, hạ tầng thông tin liên lạc chưa bảo đảm.

Về hồ chứa, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và Chủ tịch UBND tỉnh “chịu trách nhiệm ngay từ lúc này”, đánh giá an toàn hồ, vận hành, giảm về mức nước an toàn để có dung tích cắt lũ trong các ngày 6–8/11, khi có khả năng mưa lớn 200 đến trên 300 mm.

Đề nghị các địa phương khẩn trương đánh giá ngay nhu cầu hỗ trợ lương thực, thuốc men, hóa chất cho người dân, Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính, quân đội, công an xem xét hỗ trợ ngay từ bây giờ, không chờ khi tình huống xảy ra.

Phương tiện cứu hộ phải được huy động từ Quân khu 4, Quân khu 5 và nguồn lực địa phương để sẵn sàng ứng phó lũ và di chuyển trong khu vực ngập lụt.

Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tham mưu cùng Bộ Quốc phòng về việc bố trí địa điểm để Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia làm việc, chỉ đạo trực tiếp với các địa phương tại khu vực tâm bão.

Minh Khôi