Trung Đông căng thẳng, thị trường năng lượng biến động rất mạnh

Tâm điểm xuyên suốt tuần giao dịch vừa rồi là cuộc xung đột Israel – Iran. Thị trường càng lúc càng lo ngại về gián đoạn nguồn cung từ cả Iran lẫn nhiều nước lân cận trong vùng Vịnh Ba Tư.

Dầu thô Iran trước đó đã bị áp dụng nhiều biện pháp trừng phạt từ Chính phủ Mỹ xoay quanh chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tehran. Hiện tại, Iran đang tạm thời rút khỏi các cuộc đàm phán với Mỹ do Oman làm trung gian, với lý do nước này đang bị tấn công quân sự

Trong bối cảnh hai bên chưa thể tìm được tiếng nói chung về vấn đề hạt nhân, khả năng Mỹ dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với xuất khẩu dầu và các sản phẩm năng lượng của Iran đang ngày càng xa vời. Điều này càng làm gia tăng rủi ro cho nguồn cung dầu toàn cầu, đặc biệt khi xung đột có nguy cơ lan rộng và đe dọa đến an ninh của tuyến vận tải biển chiến lược như eo biển Hormuz, với gần một phần ba lượng dầu thương mại được vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu đi qua eo biển này.

Hàng loạt quốc gia xuất khẩu dầu khí lớn như Saudi Arabia, Iran và Iraq đều phụ thuộc vào tuyến vận tải huyết mạch này để đưa các mặt hàng năng lượng ra thị trường quốc tế. Theo các chuyên gia phân tích và dự báo nếu tuyến vận tải này bị gián đoạn do xung đột leo thang, giá dầu có thể tăng vọt lên trên 120 USD/thùng trong thời gian ngắn.

Bên cạnh đó, ngày 21/6, Mỹ bất ngờ tiến hành tấn công vào ba cơ sở hạt nhân của Iran, chính thức đánh dấu sự tham gia trực tiếp vào cuộc xung đột này. Động thái này ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu từ khu vực Trung Đông, dự báo sẽ tiếp tục đẩy giá dầu tăng vọt trong những phiên giao dịch tới.

Bên cạnh các yếu tố địa chính trị, đà tăng giá dầu thô còn được hỗ trợ bởi hai báo cáo về dự trữ dầu thô thương mại tại Mỹ do Viện Dầu mỏ Mỹ (API) và Cơ quan Thông tin năng lượng Mỹ (EIA) công bố. Cả hai báo cáo đều cho thấy dự trữ dầu thô tại Mỹ trong tuần kết thúc ngày 13/6 đã giảm mạnh, với mức sụt giảm lần lượt là 10,1 triệu thùng theo API và 11,5 triệu thùng theo EIA. Đáng chú ý, báo cáo của EIA qua đó cũng ghi nhận tuần thứ tư liên tiếp giảm dự trữ dầu thô thương mại tại Mỹ.

Ở một diễn biến khác, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đã công bố báo cáo thị trường dầu tháng 6. Trong đó, tổng sản lượng trong tháng 5 của nhóm OPEC+ đạt 41,23 triệu thùng/ngày, chỉ tăng 180.000 thùng/ngày so với tháng 4, thấp hơn kế hoạch ban đầu tăng 411.000 thùng/ngày trong tháng 5.

Nguyên nhân được chỉ ra là do mức tăng sản lượng không cao như dự đoán từ Saudi Arabia, Kuwait và Các Tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Đồng thời, một số nước đã thực hiện cắt giảm sản lượng vượt quá hạn ngạch cho phép, nổi bật là Iraq. Mặc cho tình trạng sản lượng vượt quá hạn ngạch vẫn tiếp diễn, nhất là tại Kazakhstan, việc tăng sản lượng không mạnh như dự kiến của OPEC+ cũng hỗ trợ đẩy giá dầu lên cao.